Stukken voor 1649
Overeenkomst tussen landsheren gericht Ootmarsum over nieuwe havezate Noorddeurningen
14 oktober 1612
IHH nr. 397
Extract uijt den Goetheeren des
Gerichtens Ootmarsen resolutie bouck
Ao 1612. den 17 octobris
Dem na die weill Berent Moerbeeken zo dorningen ein nije havesate mit consent der Landtschap gemaket hat und der whegen 25 mudde Landes van die Erven Lubberdinck und Heijveldinck freijet dardurch dan die van Dorningen int gelden deze contribution zo kort kommen, wie dan oock die van Hezingen wegen Grubben einen freijing des kosten oock zo kort kommen, ist bij die anwesende Goetheeren zo weitere ordonnantie verabscheidet und entschlossen, dat den van Dorningen vant hondert na desen dage sall abgenohmen werden 15 stuk und den van Fleringen 5. stuk. vant hundert, thosamen 1 gulden, waarvan dant dorp Denekamp na desen dagen vant hundert 12 stuk boven den gulden, so Sie bisher gegeven, und die van Tubbergen 8. stuk vant hundert oock boven den gulden vant hundert, beth tho wider ordonnantie geven sollen, uijt (—), sie sich daghlich (—) Heusen, Volck und beeste vermehren und starck werden, und dat dit van die (—) (—) alsoo ingewilliget des tho vergundt hebben sie het eigene handen hierunder gesett
(—) ut Supra
Gisbert Auf dem Berge R.d.o. Commenthur des hauses Oetmersen
Schweder Schele tho Welvelde
Bye Moerbecke
Petrus Klics fater pro tempore
Wilhelm Steinhoff wegen der Hw. Fr: Abtisses des Stiftes Witmerschen Ihr selbst und Ihren Schwestern Erbschafft
Herman van Twijckeloe tho borgboenyngen
Herman Grubben tho Fleringen
Gerrit Voet toe Boelenscamp
Derrick van Vloedrop
Johan Krull
Ebelinck Velinck
Hendrick Alberings van wegen (—-) Huiskens
Brief van Arent Moerbecke aan Everhard Bentinck
22 november 1612
Raet Akten 5 en 106
(…) soe hebbe ich niemaels von myn zal. Vader anders verstanden, dan dat die Moerbecken uth Oetmerschen und Oldenzeel dat Tye altoes voir ihr Hovesate gevryet hebben, den Comptoir sal daervan wol weinich von bewuisst syn, is lange voir syne tidt gescheen, de zal. Compthuir Beveren heeft soellichs oick einmael ahngevangen, dhoe myn zal. Vader hier inth Stifft woende, mehr alss myn zal. Vader sich presentierde, moeste hie ess daer oick by bliven laeten, diewile die Moerbecken altoess riddermessighe Persoenen gewesen, hebben dat Tye voer ihr Havesathe gevryeth (—)
(—) belangend der ridderschap van die Moerbecken vinde ich guit olt bewis by tiden von Keyser Carll zeliger gedechtniss van den Stathalter keyserlicher Mayestet Jörgen Schenck van Toutenberg selfs ahn myne zalige voirolderen uth Vollenhove gedaen (—)
Akte van huwelijkse voorwaarden van Gerard Adolph Bentinck en Lucretia Catharina van Camont
2 september 1649
NL-HaNA nr. 1189
[Getekend, met 3 zegels o.m. van Everhard Bentinck]
In den Naeme van de heylige Dryvuldichheyt. Amen
Wij, Herman Hendrick Bentinck Antonis Broersma Johan Bentinck Erfgeseten tot Hagen ende Edsart van der Marck erfgeseten tot Everlo ter eene, Willem Francois van Camont Heere tot Vueren Joost de Wael Heere van Vroonestein, Rudolph Grauwaert Heere van Weerdestein ende Rudolph van Steenwijck erfgeseten tot Bouckenhave Commandeur tot Zwoll ter andere sijden. Doen condt ende kennelyck dat wij als naeste vrunden verwanten, en respective versochte hilicx mannen ter Ehren Godts ende tot vermeerderinge van vruntschap, gesloten hebben een wettelyck huwelijck tusschen Jo.r Gerard Adolph Bentinck tot Brekelencamp toecommende Brudegom ende Juff. Lucretia Catharina van Camont tweede dochter van Jo.r Adriaen van Camont tot Nieuwenstein Heere van Walcourt, toecommende Bruyt: Onder conditien ende voorwaerden, dat den voorn.)* Jo.r Everard Bentinck des brudegoms vaeder tot advanchement, ende subsidie van desen huwelick by het aenvangen vant selve, metten voorn. Jo.r Gerard Adolph synen Sone effectivelijck ende erffelijck geven sal (: gelijck syn Ed. van nu afaen ende nu voor alsdan is gevende; met belofte van naerder overgifte des versocht zijnde als oock met last ende versoeck om aenstonts naer de solemnisatie vant huwelijck hierop te versoecken ende te verleenen briefven van jurestiture in forma) syne havesate den Brekelencamp, met allen ap, ende dependentien, gerechticheden, ende immuniteijten, getimmer, olde ende nieuw, visscherijen, holtgewasch ende plantagien, mitsg. alle omliggende erfven, groene, ende hooge landen, soo leene als eijgen, van gelijcken oock alle de goederen in Oostvrieslant, aen Jo.r Gerard Adolph by der selver olderlycke dispositie voor desen tot sijne filiale portie toegeleijt. Waerenboven den voorn. Jo.r Herman Hendrick Bentinck ende Vrouwe Josina van Asschenbergh echteluiden uijt groote genegentheijt tot Jo.r Gerard Adolph haeren broeder ende goede consideratien, tot onderstant van desen huwelijck aen den Brudegom cederen ende overgeven sullen, gelijck haere Ed.en van nu af aen cederen ende overgeven bij desen alle haer recht totte primogeniture ende filiale portie, in vaderlijcke, ende moederlycke erffenisse volgens Maegscheijt ende conditien daerinne geinfereert ende tusschen die broeders ende susters opgericht in date den 23en Julij 1649 renuncierende tot dien eijnde alle exceptien defentien ende weeren van rechten voornamelijck L. Si unquam C. de revocant. Donat. Noch belooft Jo.r Everhard Bentinck des Brudegoms vaeder sijne huijsholdinge ten Brekelencamp, mitsg.rs alle meubelen des huijs peerden, bestialen, ende vee ende anders te cederen, ende volcommentlijck af te staen ten behoeve van de conthoralen, soo haest het huwelijck sal wesen gesolemniseert. Gelijck dan noch meergem. Jo.r Everard Bentinck verclaert alle voorschr: donatien oft giften, ende renuntiatien van het recht van primogeniture, bij sijn Ed.en als vader ende Jo.r Herman Hendrick Bentinck als oudste soon respective ten behoeve van Jo.r Gerard Adolph toecommende Brudegom gedaen te sijn met communicatie, believen ende goet vinden van sijne t samentlijcke kinderen daer over tusschen deselve een bundich maegscheijt is opgericht, en aen de naeste vrunden van de Bruijt voor t aengaen vant huwelijck geexhibeert. Soo sal oock de Bruijt tot een morgengave hebben te genieten de somme van dusent daler ad dertich stuijvers het stuck, ende sullen die tot haeren contentement worden overantwoort Waertegens Jo.r Adriaen van Camont voornt ende Vrouw Christina Maria van Ittersum met Jouff. Lucretia Carharina van Camont haere dochter tot subsidie van desen huwelijck mede geven effectievelijck de somme van acht hondert guldens jaerlicx ad twintich stuijvers het stuck naer breeder inhout van seeckere besegelde acte den Conthoralen overgelevert, die van sulcken weerde sal wesen ende effecte moeten sorteren, gelijck of den inhout van dien hierinne waere geinfereert. Ingevalle oock Jouff. Lucretia Catharina van Camont voor vaeder, ofte moeder ofte voor een van beiden quame te overlijden soo sullen haere kinderen bij recht van representatie erfven gelijck of haer moeder noch in leven waer. Voorts sullen de goederen respectivelijck ten huwelijck aengebracht, ende die iemant staender Ehe noch mochten ancommen mitsg.rs de cleideren ende cleinodien ende alles anders t gene tot ieder des Conthoralen lijve of particulier gebruijck was gedestineert, van gelijcken silverwerck ende linnen bij aflijvicheijt van een der Conthoralen, het zij daer geboorte nagelaten worde oft geen altyt blijven aende sijde oft lynie daer van die gecommen sijn. Van gelijcken sullen doen de goederen, die na aflijvicheijt van een der Conthoralen op de kinderen sullen commen te erfven. Ende of iemant van de kinderen na aflijvicheijt van vaeder of moeder quame te overlijden sonder echte geboorte na te laeten soo sal het goet vant afgestorven kint commen, ende succederen op de andere kinderen en kintskinderen bij representatie tot het leste toe ende het laeste mede overlijdende sonder geboorte na te laeten wederom devolueren aen sijde van vader oft moeder, daar het van daen gecommen is sonder dat de lancxtlevende vader of moeder legitime oft tribellianique (?) sal mogen pretenderen winst ende verlos altijt half en half. Zijn mede voorwaerden dat indien Jouff. Lucretia Catharina van Camont quame te overlijden, kint, of kinderen nalatende ende Jo.r Gerard Adolph sich totten tweeden Ehestant mochte begeven, dat in sulcken val den soon vant eerste bedde terlester doot voor sijn prerogatijf sal genieten de havesate Brekelencamp met sijn ancleven ende omliggende erfven ende goederen die tot andere afgelegen erfven, niet particulierlijck en behooren, oft worden gebruijct. Van gelijcke sal oock de oudste dochter vant eerste bedde alle deselve goederen genieten, indien geene soone vant tweede bedde voor handen waer Sunst anders sullen de soonen van tweede bed preferabel sijn voor de dochters vant eerste bed, mits dat den derden voet van goederen voornt. aende dochters vant eerste bedde sal blijvenende worden overantwoort. Indien oock naer de conformatie van desen huwelijck, den voorsz. Jo.r Gerard Adolph voor Jouff. Lucretia Catharina quame te overlijden kint of kinderen nalaten, soo sal deselve als moeder blijfven vooghdesse van haere kinderen, oock in possessie en gebruijck van alle goederen des boedels bij haeren Eheman ontruijmt, sonder in eenige rekeninge, oft reliqua gehouden te sijn, mits haere kinderen opvoedende, ende onderhoudende na staet en gelegentheijt gelijck een goede moeder toestaet ende dit soo lange sij in den weduwen staet blijft ende haere kinderen minderiaerich sijn; maer commen te hertrouwen oft de kinderen tot haere mundige dagen, oft in apparentie van huwelijck tot contentement der vrunden, soo sal sij gehouden sijn de havesate, ende vaderlijcke goederen te ontruijmen en af te staen genietende voortaen jaerlicx ter rechter Duwarie haer leven lanck gedurende uijt des overledens gereetste goederen vijf hondert Caroli guldens, die men haer tot haeren genoegen sal moeten anwijsen voor ende aleer sij de ontruijminge sal hebben te doen oft eenige goederen te verlaten. Ende ingevalle Jouff. Lucretia voornt de eerste quame te overlijden, soo sal Jo.r Gerard Adolph in cas van kinderen blijven van gelijcken voocht en op gelijcke conditien als hier vooren van Jouff. Lucretia is geseijt, genietende daer na jaerlicx tot doewarie drij hondert Caroli guldens die men hem van gelijcken tot sijn genoegen sal hebben aen te wijsen, uijt der overledene gereetste goederen. Ende in cas van geen kinderen sullen de goederen wederom vallen en keeren aen de side daer heergecommen sijn, genieten respective de lancxtlevende sijne duwarie als vooren. Alle welcke pointen en conditien, mitsg.rs oock al sulcke voordere voorwaerden ende belooften als in de geroerde besegelde acte begrepen sijn de voorsz. Contrahenten en Assistenten voor soo veel elcx respectivelijck aengaet belooft hebben en beloven mits desen ter goeder trouwen, ende sinceerlijck ten wedersijden te voldoen ende na te commen sonder daer tegens iets te doen directelijck oft indirectelijck. Renuntieren tot dien eijnde, alle rechten exceptien benefitien en gatien daertegens eenichsints strijdende, ende namenlijck den rechten disponeren dat generale renuntiatie, sonder voorgaen speciale van geene weerde sij, ende op dat dit stede vast blijfve, soo hebben wij hilicx vrunden voornt, ten versoecke van partijen desen brief geteickent en onse segelen daer aen gedaen. Ende want wij Everard Bentinck, Adriaen van Camont, en Christina Maria van Ittersum belijen ende bekennen alle dese hilicx voorwaerden aldus bij onsen willen geschiet te sijn soo hebben wij mede onse segelen aen desen brief gedaen en dien beteickent. Op den tweeden S.ber duijsent ses hondert negen en veertich.
A. Broersma
E. van der Marck (met zegel)
W.F. van Camont
Joost de Wael van Vronesteyn
R. Grauwerst (met zegel)
Everhardt Bentinck (met zegel)
Adrian van Camont (met zegel)
)* Everhard Bentinck is niet eerder genoemd in de akte
Uit de correspondentie van Arnold Waeijer 1649 -1660
Brief van Waeijer aan Adriaen van Camont
Zwolle, 13 juni 1649
Waeijer corr nr. 22
Mijn Heer
Twee missiven heeft J. Bentinck aen Twenhuijsen gesonden. Een eersten ginck aen de copinge der Schapen / gelijck deses bijgaenden sal getuijgen. Een anderen was wegen syn E. Soon die t huijs wel diende te comen / so uijt desen ingeslotenen mede sal blijcken. Voorts tot nieuws / dat den voorsz. Twenhuijsen met de meeste van de familie eenige weecken in Brabant geweest is / maer en heeft van de eenen stadt in den anderen niet connen comen / om de menighte der chrijs-lieden / die niemant ontsagen noch geestelijck / noch wereltlijck / maer hebben de selve naer gelegentheijt gespolieert (= beroofd) / dies hebben sy haer altijt gehouden binnen Antwerpen / en weinige dagen binnen Brussel / naer Leuven ofte elders te gaen / dorsten sij niet wagen.
Hier leven wij oock / doch is een ander perijckel. hebben voor desen gemelt van mijn B.U. (?) / die van Schout ende Dienaer gevonden wierde / hebbende den scheijt-dranck op de hant / overmits eenige vrienden haer afscheijt quamen nemen. Evenwel liepen sy na de Magistraet sulx verhalende / en of sy oock wederom souden gaen om hem te halen. dat afgeslagen wierde. So daer ijet (=iets) andersgeschiet hadde geweest / ten soude so wel niet afgelopen hebben, mits hier de vervolginge weer toeneemt / also dat gisteren hier de placcaten tegen ons oock aengeslagen sijn. Hier is den Classis van ontrent 50 predicanten geweest die vele etc. onder anderen mient men wegen t ampt van Lingen / dat syn Hoogheyt aen de Heeren van Münster voor 20 tonne gouts soude vercoght hebben / tot wiens vernietinge onses Everhardus met eenige onderweg van haer gedeputeert / naer den Hage verreijst is / oversulx sommige seggen dat den coop wederom af is / anderen seggen contratie / so dat t en niet seeckers was te schrijven en is.
Gisteren is de Drostinne de bruijt geweest J. Van den Camps Moeder is overleden. Hiermede gebiede ick mij aen U.E. syn E. Huijsvrouwe / kinderen / ende andere bijwesende Vrienden.
Mijn Heer U.E. Omoedigen ende Getrouwen Dienaer A.Wayer
Brief van Everhard Bentinck aan Waeijer
Breckelenkamp, 19 juni 1649
Waeijer corr nr. 005
Eerwerdige Andachtige Here mijnen seer goede frient
Ick hadde verleden die geld op soe Ue Eerw.: aen mijn Soon gedaen hadde om te verwisselen terugge gesonden hebben maer heb geen sekere gelegentheit gehatt, als schicke ick bij desen voer die twe ducaten ende 2 achtendeel van — (?) jeder 5: gl maeckt, 8: Rijxdalr, Ende also die golden sein, Brabantsche Croon, Ende 3: Koninxdalr niet hoger als ordinaris konnen uhtgebracht worden, gaen die hier mede bij die Schaeyiens (?) voor mijn neef die Heer van Vueren heb ick niet raetsam gevonden voor dit jaer alsoe sy extraordinaris duir syn, ende oock geen suver goet is te bekomen gene te kopen ’t welck ick tijtlick aen Dr Twenhuisen hebbe advertiert om sijn Weled: te laeten weten Ick sijn verwondert geen tijdinge van mijn Soon te hebben is nu in die leste weecke hij van hier naer het Sticht Utrecht is vertrocken, Monsr: Twenhuisen sal Ue Eerw: wel gesagt hebben die oorsaek ick seer naer sijn weder komst verlange, verhope hij selve wederom sal komen daemet wij onse saeke bij goede gelegentheit voor mijn olste Soon syn reise naer duitslant noch connen verrichten, bidde seer frientlich soe alnoch geen tijdinge aldaer van mijn Soons komste muste sijn ende U:Eerw.: enige gelegentheit hadde hem te laeten weten, soe balde doenlick sich hierwarts te begeven, kan ick mijn Heer in enige occasie wederom dienen sal mij hebben te — van denichen bevelende indie genadige protectie der alderhoogsten, neffens onser allen hartlicke erbiedinge ende blijve
Mijn Heer U.Eerw.: dienstwilligen frient Everhardt Bentinck
Brief van Gerard Adolph Bentinck aan Waeijer
Breckelenkamp, 24 mei 1650
Waeijer corr nr. 006
Mijn Heer,
U:Ehrwe: affectie ende goede genegentheit hebben wij altoos genoegsam gespoert, konnen die selve nimmer mehr verschulden, verhoope mijn schoonVader sal sijn vaderlicke herte oock niet van ons trecken ende wat gepasseerd niet mehr gedencken, ick moet, hoe wel ongern, door die swackheit van mijn vader die huisholdinge an mij nehmen, wel in eenen anderen staet als ick ende die mijnigen gehoopt hadden, daer toe ons te stellen met meubelen, reparatie, provisie, ende alles ervordert int eerste groote kosten, die wie allbereitz zedert den trowdagh oock hebben doen moeten, ende daeghlick noch mehr te doen zijn, die met ledigen handen niet konnen gedaen worden, iss derhalven geen wonder dat wij gelden hebben moeten op nehmen, geve U:Ehrwe: te gedencken, dat 14 maenden te leven sonder heller offte penninck te genieten, jonge luiden merckelick moet te rugge setten. Den Staet is voer desen niet anders gewest, als ick U:Ehrwe grondtlick nae conscientie hebbe reveleert, maer zedert verleden Herfst is mijn L: Vader ende ick in taemelicke swaricheit gekomen, de wiel wie voele kosten alle met raedt ende goetvinden van mijn Schoon Vader hebben gedaen, dat wel anders hadde moegen gedaen worden, gelijck mijne vrienden deur U:Ehrwe: hebben begeert, wij vertrouwen naest Godt op U:Ehrwe: dat die selve alles ten besten sal dirigieren, in dessen gebeden ons recommendierende sal ick sijn
U: Ehrwaerde: obligierende dienst bereitwillige G. Adolph Bentinck
Mijn Allerl: (Allerliefste) ende alle aanwesende vrienden doen neffens mij haer Eerbiedinge
Brief van Waeijer aan Adriaen van Camont
Zwolle, 31 juli 1652
Waeijer corr nr. 18
Mij Heer
Drie missives heb ick van U.E. ontfangen den eersten van den 19 Julii, den tweeden van den 22. / ende den derden van den 28. Aengaende de mijne aen U.E. gesonden, / den Winthont wierd daeghs na U.E. vertreck hier aen / t huijs van Jr. Mulart gebraght / ende van Aeltien ontfangen / dieswegen ick mijn eersten / daer in eenen van mijn Vrouw Bentinck ingeleijt terstond afgeveerdight hebbe / om ordre wegen des Winthont te ontfangen.
Een tweede is ontrent 14 dagen geleden gesonden / daer verscheyden brieven in waren. desen so ick uijt U.E. laetste mercke is overgecomen / aen de eersten twijfele ick / ’t welcke mij leet soude syn / overmidts / sy eenige nieuwigheden inhoudende was.
Niet wel dan wetende oft sy behandight syn / dient tot den selver antwoort: als dat het mij hartelijck leet geweest is horende de brandende sieckte van U.E. lieve kinderen / ende haer huijsgenoten / hebben haer Ed. in mijn gebeden altijdt gedaghtigh geweest / en sal het selve voortanen niet naelaeten / om dat se haer gesontheijt wederom ter saligheijt mogen vercrijgen.
Joffer Knoppers is te Vollenho / so dat het douck niet te becomen en is / en sulx synde / en soude met Peter Sijmsen niet konnen gesonden worden / om dat hij met den eersten derwaerts niet wederom en vaert. Met hem is ’t hout werck gesonden / ende Jan heeft hem hier de vraght betaalt / gelijck hij begeert heeft
U.E. schrijft van d’voorsz hout werck in ’t huijs te Vromesteyn te bestellen / maer daer was Peter Sijmsen al vertrocken. Belangende ’t wagen gelt / heb ’t naer Brekelcam geschreven / daer ick nogh geen antwoort op ontfangen hebbe.
Den eenen ingeleijden is Joffer van Dotecum behandigt / midts P. Frans niet te huijs en was. Hebben dies gelesen ende toe gesloten / en daer uijt de lightveerdigheijt van den schrijver verstaen / sal met alle vlijt naer een anderen hooren.
Van den anderen ingeleijden nopends den kneght Henderick sal Jan / brenger deses U.E. mondelijck verhalen / mede om dat hij doch een halve boodschap daer hadde / so dat Peter / in wiens huijs de sieckte oock is / daer van niet gesproken en is.
Jacob op de Lanckhorst is huijden bij mij geweest / claeght seer / niet over syn stief-moeder / die hij prijst / maer over haer kinderen / die hem voor geen Meyer en willen kennen / ende hem groote moeijte aendoen / sonder na ’t gereghte / ofte Jr van Dotecum te vragen / so dat hij begeert / dat U.E. metden eersten een brief aen hem seijnt / ende hem daer in Meijer verclaert / eer dat het cooren gemaeijt wort / want hij met de voorsz kinderen niet te reghte en can comen.
Belangende dien opschrift aen mij / salse best mijns oordeels aen Carel gesonden worden / om te bestellen ten huijse van mijn Heer van Vueren / met dit teijckentien (monogram A..W.). Want also ick dickwijls absent ben / om dat sonderlinge te Vollenho ende Blocksyl / oock de nieuwe sieckte huijs bij huijs is / so kan Aaltien de brieven / in mijn afwesen opbreken.
Joncker van Ruijtenberg in de broeckhuisen / met syn twee doghters / in de Seven Sterre de man en de vrouwe / Jr. Knoppert bij de Vis poorte / liggen mede aen de sieckte / maer syn sonder perijckel. Ittersum, den serviteur van Joffer ter Beeck sal / t besterven / De Drostinne van Werckenen (?) / anders Apeldoren is doot alsoock Annetien Tinnegieters / Meulman / den Coetsier van Vilsteren / daer leijt noch sieck een kneght ende Meijt.
Hier mede gebiede ick mij aen U.E. / mijn Vrouwe Jr van Camonts / ende alle goede vrienden / om altijdt te blijven
Mijn Heer U.E. Ootmoedige en getrouwen Dienaer A.Wajer
Brief van Waeijer aan Adriaen van Camont
Zwolle, 8 november 1652
Waeijer corr nr. 016
[Aanhef ontbreekt door beschadiging]
Mij heeft seer bedroeft het overlijden van U.E. eenighsten Sone / te meer / om dat hij conté geweest sijn / het principaelste steunsel van U.E. geslaghte / ende nacomelingen / also dat van U.E. met den Godvrughtigen Tobias c. 10. v. 4. / den voorseijden zaligen Sone wel moghte genoemt worden: Het light onser ooghen / den staf onser outheijt / t solaes ons levens, de hope van onsen nacomelingen. Maer als wij bedencken de sententie Godes / die altijdt geschiet / ende niemant en can beletten morieris tu ofte so S. Paulo seijt: Hebr. 9 statutum est omniby sebel mosi / so en is tegen dese regel niet te doen / als syn willen met Godts willen te vereenigen / want die sijn eigen doot niet en kan vermijden / hoe sal hij dien in syn kinderen / ofte nacomelingen verhoeden? Het is wel waer / dat den Zal. Heer midts syn jonge jaeren / wel langer coste geleeft hebben / maer also syn E. goet ende deughdelijck van leven was / so heeft deszelfs ziele Godt behaeght / die hem moghte mishaeght hebben / door langhdueriger leven / ofte so niet / om dat de Ziele Godt lief en weert was / en heeft niet gwilt / dat hij de tegenwoordige / ende nog arger aenstaende ellenden beleven soude / moschte vele menschen tot haer groote naerdeel / ende droefheijt ervaren sullen / van welcke den sal. Heere door Godts willen ende gelieven verlost is / sodat wij selve / oock niet anders en hebben te wenschen / als van de voorseijde ellenden tot onse saligheijt mogen verlost te worden / om met syn Ed. Zal. Het vrolijcke aanschijen Godts eeuwelyck te genieten.
Voordiens, heb ick volgens U.E. schrijvens bestelt / dat Henderick op de Mate daeghs naer S. Marten / van hier Met syn twee peerden / ende den jaght wagen gaen sal. Dese ingeleijde brieven heb ick ten aensien van Mr Wijcher die alle —(?) vertrecken wilde / te lange gehouden.
Joffer Sweersens (?) hadde van Joffer van Camonts begeert voor haer een groene deken a 13 gl / oft daer omtrent te copen / versteeckt dat t selve magh gedaght worden.
Dr. Willerius is om Laenwicks (?) doghter vlughtigh ende U.E. nabuersige vrouw van Gelder met hem / om dat sij aen de hofferije hantdagigh geweest is Joffer Lacourt synde te Sallick / heeft een brief aen mij geschreven / daer sy in presenteert / bij U.E. ten dienste te comen / ende de droefheijt helpen te vertroosten / niet wetende / dat U.E. comste op hand is.
Hier sijn gestorven / Jr. van Boetzelaer op Toutenborgh, de jonge vrouwe van Broeckhuijsen op den Dooren / Jan Brauwer / Daer liggen cranck Jan Clasen / syn oudtse Dr Hendrickien / Borg Mr Vriese / ende meer andere aen de nieuwe sieckte / als oock vele in Twente / so datse mijn neve Voorst / die dit wel diende te weten / van doen hebben / midts Bonaventura absent is.
hier mede gebiede ick mij aen U.E. / mijn Vrouwe Jofferen van Camonts / en Beeck / en alle goede vrienden en voorts altijdt te blijven
Mijn Heer U.E. ootmoedigen en getrouwen Dienaer A.W.
Jr. Mulart heeft den Oordeel wonenent aen Laer / gaet te Campen woonen
Brief van Waeijer aan Adriaen van Camont
Zwolle, 27 november 1656
Waeijer corr nr. 007
Mijn Heer
Dat ick U.W.E. Brief niet beantwoort en hebbe / is een deels geschiet / om datse geen Anwoort en vereijschte / eendeels oock, om dat my bekent was / dat alle toestandt hier te Swolle U.W.E. door Vermeer verwittiget wierde. Niettemin en conde ick mijn schrijven niet geheel laten / want dat soude wesen tegen mijn behoor / als oock tegen onse oude gewoonte / so dat ick met deses U.W.E. begroete / en aengesien ick niet sonderlinges te schrijven hebbe. Alleen sal mij voor materie konnen dienen / eenige nieuwigheden / daer onbekent synde.
Als dat drie gecommitteeerde Borgemeesters der drie Hooftsteden deses provintis, eenigen tijd om de bekende verschillende saecks tot jalousis der Edelen, gebesognieert hebben / en soudent wel eens gewoorden hebben / ten waren seker contract tusschen die van Deventer, en die van Hasselt, en Steenwijck opgereght / als te weten: dat dese twee laetste Steden mede een stemme respective in de Vergaderingen van Ridderschap en Steden souden hebben / belet hadde. Want dit punct alleen is van sulcken swaren gewichte / datter cleyne apparentis tot de versoeninge desen provintie schijnt te wesen.
Ons BorgeMr Wolfsen heeft de Stadt bedanckt om dat hij neffens ses andere State van Brabant geworden is / en gaet in ’s Hartogen Bosch woonen.
Onse Scholte heeft gisteren doende geweest, voor de deure van Joffer van Haersholte / met een grooten Smits Hamer daer op te slaen / mien niet dat hij ’t gedaen soude hebben / so Joncker van Oldenziel die noch te Heijne is / te huijs geweest hadde: hoe dit af wil loopen / staet te verwaghten.
Wy hebben nu dagelijcks weynigh dooden / maer voor desen synder genoech / en daer onder, oock goede vrienden / geweest. Ende namentlyck: mijn Vrouw van Steenwijck, is te Vollenho gestorven / en met een Wage tegen den Avont hier gebraght / om eenige uijren hier na begraven te worden / maer veroorsaeckte sulcken grooten toeloop van menschen / dat se het mosten staken / vreesende voor een onheijl / ende onteeringe: maer ’t volck wegh synde / hebben haer ’s naghts tusschen donderdagh ende vrijdagh begraven / en daer na is hier gevolght (om dat het hier niet gebruyckelyck en is) groote opsprake / ende verscheijden oordeelen / so dattet best hadde geweest / dat se haer E. bij den dach landts wijse begraven hadden.
Jr. Bruijns eenighst Sone op de Weteringen / synde met een kneght op de reijse na Borcken, wort in de herberge ’s morgens doot in syn bedde gevonden / is van een hertvanck / ofte desgelijcks gestorven.
Veele / die dit Somer uijt de Stadt geweest hebben / comen wederom binnen / gelijck ick verhope dat U.W.E. oock haest doen sal / om syn Edleijts tegenwoordichheijtte genieten: het welcke ons Godt met lieve wil gunnen / in Wiens Goddelycke bescherminge ick U.W.E. neffens syn bywesende geselschap bevele / ende altyd blijve.
Mijn Heer U.W.E.Ootmoedigen en Getrouwen Dienaer A.Waeijer
Brief van Gerard Adolph Bentinck aan Waeijer
Breckelenkamp, 25 januari 1659
Waeijer corr 020
Mijn Heer
Veelvuldige affairen in dese coniunctuir hebbe mij tot dato verhindert van mijn devoir U:Ehrwe als onsen besten vriendt ’t Gluck dat Godt geliefft heeft ons te verlehnen, door een letterken mede te delen, die craem vrouw iss soo starck als sij oijtt getrouwt zijnde gewest iss onsen Soon groeijtt nae wensch, onse Dochter wordt starck tot verwonderinghe van een ijeder; Benedicts Deus, Wij verlangen alhier te verstaen wat aldaer omme gaet vant anstaende houwelick, wenschende die jonge luiden ’t selve Gluck ’t welck ons Godt heefft beliefft te geven, wij hebben die Bruit schrifftluk tot gewach se versocht, maer int antwoort maeckt daer van geen mentie, schrijve alleen, dat sij sehrst geresolveert iss met Jr: van Voorst te trouwen, ende dat sij vermeent dat wij daer niet tegen hebben. Waer in die gantze substantie ad litteram bestaet. Mijn Allerle: (Allerliefste) in specie versoeckt van U:Ehrwe een weinigh antwort, ende onsalle in derselver devotie, ende dienstlick ahn alle goede vrienden recommendierende, sal ick altoos blijven
U:Ehrwrde: Dienstbereitwillige obligierde vriendt G A Bentinck
Brief van Gerard Adolph Bentinck aan Waeijer
Breckelenkamp, 7 8bris (=oktober) 1659
Waeijer corr nr. 012
Mijn Heer
Vant Horlogie sijn wij wel gedient gewest, maer begint te haperen, soo hebbe ick die vrijeheit bij desen gebruicken willen, dienstlieck te versoecken, offte U:Ehrwrde wil gelieven ’t selve bij den Meister te doen herstellen, met den eersten overkomende sal ick het wederom herwartz nehmen, mijn Allerle. (Allerliefste) ende onse kindertijes sijn, Godt sij geloofft, wel varend, en alles gaet ons tot noch toe nae wensch, niet twijvelende U:Ehrwrde ende andere goede luiten gebeden daer in coopereren ick oversende UEhrwrde 2 koppel patrijzen om op onse gesontheit t eten, niet wetende wat ick tot danckbahrheit; gedenckende ahn die getrouwe affectie; sal presteren, van herten wenschende altoos te verblijven
U:Ehrwrde: Dienstberenden Getrouwen en obligierenden vriendt G Adolph Bentinck toe Breckelcamp
Brief van Gerard Adolph Bentinck aan Waeijer
Breckelenkamp, 6 augustus 1659
Waeijer corr nr. 015
Mijn Heer
Ick kan niet laten U:Ehrwe onse droefheit t adverteren, hoe het Godt Allemachtigh beliefft heeft mijnen seer lieven vader verleden Donderdagh ’s avonts omtrent 9 uhren, nae dat sijn welE: seer Christelick ende met goet verstant alle kercken rechten hadde entfangen niet mehr als sess dagen kranck gewest zijnde; als in eenen soeten slaep, van dese bedroeffde werelt te beroepen, tot wiens zielen behulp ick versoecke U.Ehrwe gelieven tien missen te lesen, ick hebbe niet gemanquiert ’t selve nae mijne kindtlicke schuldige lieffde op verscheiden plaetsen te bestellen. verhoopende dat soo eenen goeden vader bij den Goeden Godt sonder vertoeff sal Gnade vinden ende die Hemelsche vreughde genieten, ick wenschte van herten dat U:Ehrwe hadden gesien ende gehoert die mehr als Vaderlicke lieffde ende affectie in zijn uijterste ahn mijn Allerle (Allerliefste) ende onse twee kinderkend met suchten ende tranen betoont; ick wil U:Ehrwe verseeckeren dat het scheiden van mijn vader ahn mijn Allerliefste swaerder valt als van haeren eigen vader, die leste woorde waeren, och wat sijt ghij mij altijt eene goete ende lieve Dochter gewest, ick worde beweeght dat ick niet mehr kan schrijven, als alleen onse familie in U:Ehrwe devotie altijt recommandierende te verblijven
Mijn Heer U:Ehrwe obligierenden vrient en Dienar G A. Bentinck
Brief van Gerard Adolph Bentinck aan Waeijer
Breckelenkamp, 22 juni 1660
Waeijer corr nr. 011
Mijn Heer,
Voor twee daegen ontfange ick een missive van eenen mij onbekent Michiel Burgers ex collegio, die sijnen dienst voor mijn familie, mijne nabuiren ende meijeren presenteert, wiehn ungetwijvelt U:R: den selven kennen, soo hebbe met desen niet willen manqueren, dessen goeden rath ende permissie te versoecken, dat die persoon nae goet vinden magh overkomen, om te sien off wij een ander sollten konnen dienen, U:R: verseeckerende; si bone indolis et conditionis dat ick hem ehrlick sal tracteren ende billick onderholt verschaffen, waer op soo haest doenlick; angesien in Westphalen oock sijn die gerne alhier wollen komen, antwoort verwachtende, en mijn familie in U:R: devotie recommenderende sal ick altoos sijn,
U: R: Dienstbereitwillige Dienar G. Adolph Bentinck to Breckelcamp
Gerard Adolph Bentinck van 1660 tot de tweede Münsterse oorlog
De ‘boerderijenlijst’ van Gerard Adolph Bentinck
15 februari 1664
Raet Akten 99
Consideratien voor Jr Bentinck tot wederlegginge eeniger Brecklincamper boeren haere onfactsoenlijcke Sustinue
T is meer als bekent, bij Leenbrieven, Maechscheidinge, ende andere ontallicke documenten van de jaeren 1400 ende 1500, tot deesen tijt toe dat Jr Bentinck sijn Havesaete, der Moerbecken haer eenige Havesaete in Overisel, voor die jaeren 1629 gevrijet, ende altoos een volgewaert goet in Brecklincamp is geweest, soo groot belandet als eene der andere erven, als blijckt bij olde registeren
Is alsoo de Havesaete eene waer
Heerspinck een halve waer
Alberinck eene waer
Goossinck eene waer 3 ½ w.
Daer bij tijden van Jr Everhard Bentinck neffens de Havesaete seeven Uijtdrijften sijn op geweest.
| Als Hermen Nijhoff daernae Berent ende Mette | 1 |
| Wolter Goossinck daernae Huiskes Hermen | 1 |
| Lambert Alberinck | 1 |
| Gese Alb: daernae Engelbert | 1 |
| Wolter daernae Hermen | 1 |
| Teijte | 1 |
| Geert Olijslaeger nu Huiskes Hermen | 1 |
| ——— | |
| Uijtdrijften | 7 |
Tegenwoordich heeft Jr Bentinck op deze vierdehalve waer niet meer als vier Uijtdrijften, te weten.
| Lambert Alberinck | 1 |
| Engelbert | 1 |
| Coopman | 1 |
| Huiskes Hermen | 1 |
| ———- | |
| Uijdrijften | 4 |
Voor twee jaren heeft Jr Bentinck een huis afgebrooken ende het selve aen sijnen Meijer LooGeert diens huis afgebrant waer, gedaen: waer voor hij nu wederom int selve landt dit huis setten will om voor de vijfde uijtdrift de Marcke te genieten ende heerenlasten te betaelen.
Hier bij staet te noteeren, dat andere Goetheeren haer Erven, verscheiden booven haer waertallen uijtdrijften hebben In specie Frenswegen op 1 ½ waer geeven Te weeten; Broeckman 1. Pletgeert sijnde de lijftucht van Broeckmans Erve (—) (—) 2. Tewes jonge Broeckman 3. Broeckmans jenne 4. Luttikervelt 5. het Lijftochtshuis. 6. ende Hendrick met Swenne int Backhuis. Uijtdrijften Seeven.
Noch te nooteeren dat genoechsaem bewijslijck, op voorgenoemde 3 ½ waer, voor meer als 100. 90. en 80. jaeren sijn geweest wel negen a tien uijtdrijften, waer bij, eene Tij Beerent bewoont heeft, in die paerdeweide achter Meiers gaerden, twelcke uijtdrijft jr Moerbeeke Sahl. op sijn Havesaete woonende, booven sijne doemaels hebbende waertallen, van die gemeine boeren, als een besondere kottersteede heeft gekocht; waer teegen doenmael die andere Goetheeren op een holtinck (—) (—) geprotesteert hebben; maer heeft dies niet tegenstaendes de wooninge gecontinueert ter tijt die door den Oorlog is geruineert.
Logeert ende Voswinkels wooningen sijn, luit versegelinge, verkocht met het selve recht in de Marcke, als andere Brecklincamper boeren, moogen alsoo oock lijftochtshuisen hebben als andere maer sijn noch niet besettet.
Jr Bentinck sijn andere Erven en Kotters, als Nijhoff, Warsinck Rijckerman, Soerman, Dolmer, Grijp, ende Oortman hebben het recht neffens andere, daer meede sich Jr Bentinck geerne wil laeten contenteeren, verhopende dat andere oock niet meer sullen begeeren als wat in Billickheijt en (—) kan bestaen.
Maagscheiding tussen Gerard Adolph Bentinck en zijn kinderen uit het eerste huwelijk
12 juni 1667
Raet Akten 102
In Naamen der heiligen Drievuldigheid Amen
Toe weten zij hiermede jedermanniglichen, die desen sullen sien ofte hooren lesen, dat also de hoogedel gebr. heer Gerhardt Adolph Bentinck tot Brecklencamp naa doode van zijn eerste huisvrouwe Vrouw Lucretia Catharina an Camont de mombarschap syner kinderen hadde aangenomen, ende nu sich weederomme verandersatet, soo ist, dat deese Heer Bentinck tot Brecklencamp geadsisteerdt met de hier onder ondergeschreven vrienden ende dachholderen ter eenre, ende Hermen Hendrik Bentinck tot Langenwische ende Stoeveren, Hendrik Frederick Bentinck tot den Kemmenaade, Broek huisen, heer der heerlikheid Weel, Jasper van Voorst Heer tot Neijland ende houtenbeeke als bloet mombaeren en de naaste in den graadt van de onmundige kinderen bij gemelte heer Bentinck ende vrouwe Lucretia Catharina van Camont in de eerste ehe geprocreert, met naamen Fenna Elisabeth Bentinck, ende Adrian Willem Bentinck van den Richter van Ootmarsum als Richter deeser Plaatse specialyken daar toe voorsien, ende nae Landrechte geauthoriseert ten anderen syden, Een vriendelijke erfuitinge ende maagscheidinge ingegaan, opgerichtet ende gecelebreert nopend de moederlyke goederen, die gemelte onmundige kinderen competeerende, ingevolge testament ende maagscheidinge opgerichtet, geteikent ende inede verpitzeert tusschen (—) Adriaen van Camont ende Christina van Ittersum ten Nieuwensteen in haar leven heer ende vrouwe tot Walcourt etc. ende haar kinderen de dato den 20 april 1654 mede in conformiteit van de houwelyks voorwaarden tusschen welgemelde heer Bentinck ende vrouw Lucretia Catharina van Camont gecelebreert den 2 September 1649; alsmede volgens naarder versegelinge ende specificatie van goederen de dato den 11 maij 1650 ende andere testamenten ende acten waartoe deselve sich refereeren voor soo verre deselve naa Landrechte van overyssel effect kunnen sorteeren, mitsgaders in gevolge maagscheidinge tusschen de gebroederen ende susteren Bentinck opgerichtet; te weeten alles in manieren en conditien hiernaa beschreven, dat de oudste soon van het eerste bedde Adriaan Willem volgens aangetoogene acten naa doode van syn heer vader, wegen het recht van primogeniture voor syn prerogatiff sal hebben te genieten de havesaat Brecklencamp met zyn ankleeven soo hooven, gragten, boomgaarden, huijsen ende getimmers olt ende nieuwe met de volle waartall in de geheele Marke als mede de adelyke gerechtigheid, daarenboven den Bosch liggende aan het noorden van het huijs schietende aan de gemeente genaamt de Peerde weide met de meijers huys daartoe gehoorende, als ook holt gewas soo wel buijten als binnens boom, ende den Bosch de kleine woort genaemt, item de naavolgende bouw ende weilanden als de Aerst groot vier mudde gesaijss met de vischerie schietende aan de peerde weide, den kamp voor het huijs groot vijf mudde in vijf stukken gedeelt tot aan Albincks stukke, het morsken groot twee mudde drie schepel, soo ten syde van het trouben en Gossienks niedhen ende Schulten gaarden gelegen, die niembe weide groot ses mudde twee sceepel liggende neffens aan den voorschreven kamp van vijf mudde gesaijs bij het huijs, den Vaalt akker groot drie mudde twee scheepel tuschen Schulten land, den kamp achter Schulten gaarden langs het voorsch. moosjen schietende groot twee mudde twee schepel de Adelwoort langs de groote woordt gelegen groot viermudde, den Sandt akkers langs Nijhofs stukje gelegen groot een mudde, den Schalbree groot een mudde drie schepel, die waarstukken groot een mudde twee schepel beyde bij malkanderen aan dasselaers stukke liggende het Schoerfschoidt groot een mudde twee sceepel, op de Becke langs moerbecken Brinck gelegen, moerbeken brink over de Becke ibidem, den kamp tuschen de Loes langs het hamloe gelegen groot drie mudde, ende noch de hooijlanden, namentlyk de groote maate achter het huijs groot seven dagmaten, de west mate groot ander half dagmaat beyde tuschen de grafte ende Wensinck Kamp gelegen boven gereedts angetrocken, den brinck groot drie dagmaaten, in het voor quaade drie dagmaaten op de beeke schietende + vier dagmaaten in den wester mersch langs vrylink maate, de slegte maate groot vier dagmaaten an de Dinkel met syne viss waaren op beyde rivieren tot aan vrijlink land gelegen het thynneken met het marsken darde halve dagmate aan beijden sijden van de weijde schietende aan wassink Kamp ende het nieuwe gecoffte land. alle dese parceelen sal als voorschreven de gemelte Soon van het eerste Bedde voor syn prerogatif genieten, soo nochtans dat te Vader in den Eigendom ende dispositie van desen de tijd sijnes levens sal blijven onvercortet ingevolge voorgaande acten en bescheiden.
Maar dewijl dannoch de heer Bentinck ande voorschrev parceelen excessive groote oncosten ende melioratien gedaan, ende volgens houwelyks voorwaarden ten reguard van de immobiele goederen in geen gemeenschap van goederen geseten ende dat na desen landrechte van Overijssel in sulken cas bij afsterven, ofte rechtelyke Scheidinge van eene der Egtgenoten de melioratien ofte timmeragien op het goed staande houwelyk gedaan vergoedet ende herstaedet moeten worden naar de waerde soo ten tijde der scheidinge sal worden bevonden, dat deselve heer Bentink deselve opgestelt ende getaxeert hadde ter somma van 13765 Carl. guldens, soo heeft syn hoog Edelgebore dannoch, naar dat de specificatie daarvan geexamineert, ende de melioratien beijde de heeren mombaren selfs in oogenschyn genomen uit sonderlynge liefde ende Consideratie tot syne Kinderen door tuschenspreeken van de daages vrienden deselve melioratien gelaaten voor de Somma van 9000 guldens den gulden ad. twintig stuvers het stuk, gelijk deselve daarvoor bij de heeren mombaren tot beste voordeel van den onmondigen soon alsoo aangenomen ende daarover ter beyden sijden veranordeert is.
Ende dewijlen dan ook verners verscheidene andere landen bennen tot het jus primogeniture voorschreven niet gehoorende, ende dannoch sodanich gelegen bennen an de hovesaate ende in de landerijen van dien, dat de sonder merkelijken schade ende ruin van de besitter des huises Brecklencamp daar van niet van glycken kunnen worden en blyven separeert, soo heeft de heer vader mede uit consideratie ende liefde als voorscrev. tot onderhoudinge van naam ende stam, ende meer andere consideratien door tusschenspreeken van de heeren dagholderen sick soo verre bewegen laten, dat syn hoog Edelg. voor de vercoffte parceelen hier naarder gespecificeert, de gemelte gelegene landerijen will laaten, doende sulx effectivelyk kraft deses aan de ouste soon ofte de besitter des huijses tot sodanige somme ofte waardie gelyk deselve met voorschrev. somme van de melioratien te samen gereekent de waardye ofte van de vercofte parceelen ter somma van 17000 guldens sullen komen uit tebrengen ende om sulx desto claarder te stellen ende alle confusie ende misverstand te prevenieeren, so bennen de vercofte parceelen soo de heer Bentinck en syn huisvrouwe saalige volgens testament ende maegdscheiding de dato den 21 aprilis anno 1651 heft mogen vercopen om dat zij twee kinderen geprocreert, dese hiernaa volgende als toe weeten, het erve te Ittersum (etc., beschrijving verkochte percelen).
Dese perceelen bennen deselve soo de Heere Bentinck van syn zaalige vrouwen goederen vercogt heft met speciale volmacht gerichtlyken ende wettelyken na landrecht is gepasseert voor desen gerichte van Ootmarsum onder des richters hand ende segel de dato den 22 october 1658 hier bij het oprichtendeser maagscheidinge vertoont, ende in weerden erkent, ende belopende eene minder ander meer, vercofft afgetogen den vyftigsten penning, costen van cessie ende anders, alle de voorschrevene perceelen te samen gereekent ter somme van seventien duisent ende omtrent twee hondert Caroli gulden minn ofte meer.
Ende volgen nu verners de parceelen van welgelegene landen bij de haavesaete so by desen onder anderen mede in betalinge ende compensatie van de voorschrevene parceelen gedaan worden als hier voor geseit is.
| Als te weeten de nieuwe getimmerde huysen op den aangecofften grond met gaardens ende hooylanden ad | 2300 gl. |
| den gecofften tienden van Heerspinck maarlink stukjen, de Kuile ende borle wei ten beijtes sijden van den Wysterüher Dyk met de waartal van Heerspinck ad | 800 |
| Sestuyn in ’t quaad. gelegen naast Wännik holl ad | 300 |
| vierde halve dagmaaten over de Becke in het quaadt aan Scholten deel ende alerts deelken gelegen | 1000 |
| het (orwad?) 3 stukken ad ses scheepel naast Wänickclant | 300 |
| op de weurden met de vlast stukken ad 18 scheepel gesaij gelegen tegen de groote woort ad | 1150 |
| ——– | |
| 5850 car. gl | |
| De kruismaate ad | 350 gl |
| (?) lage twie stukken ende 5 stukken van het nienbrock loe | 650 gl |
| het hooijland agter den boomt horst ad | 150 gl |
| ½ mudde op den ham naast Schulten drie stukken | 150 gl |
| Mainck waar stukke gelegen langs Schulten waarstukke | 150 gl |
| groote woort met zyn holtgewas langs de Scholten woort ad | 350 gl |
| Twee dagmaaten in den wester marsch alle dese parceelen syn buitende primogeniture | 300 |
| ——– | |
| 2150 gl | |
| hierbij gestelt de posten van de andere syde ad | 5850 gl |
| ——– | |
| maakt = | 8000 gl |
| Waarbij gestelt de voorschrevene melioratien geaccordeert ter somme van | 9000 gl |
| ——– | |
| beloopt te saamen= | 17000 gl |
Zodanig dat dese melioratien ende angewesene gelegene goederen doe bij oculair inspectie op een lage prijs gestelt, daromme met de voorschreben vercofte parceelen gecompenseert ende ten beijden, de eene den anderen als voorschreven ingedaan, gequiteert ende toe niete gedaan worden het eene tegens het andere, sonder dat de eene ofte andere parthie dien aangaande inspieronge (?) doen ofte moejelyk vallen
Dergestalt dat de soon ofte besitter des huijses Brecklencampde aangewesene gelegene ende hiervoor gespecificeerde landen eeuwig ende Erffelyk met de melioratiensonder eenige verdere ontgeltenisse mede voor sik beholden sal, ende de Heer Bentinck ofte syne Erfgenamen wegen de vercoffte parceelen ende goederen hiervoor gespecificeert, nimmer meer bemoit ofte aangesprooken sal kunnen worden, alles nochtans onder volgende conditie
Dat bij aldien Junker Adrian Willem Bentinck sonder wettelyke Lyfs Erven mochte komen uit deser werelt toe scheijden, ende het jus primogeniture sou komen op de soon van het tweede bedde, ofte ook op iemand anders versterven, van de syde van de Heer Camont ende gemelde huisvrouwe beijde saliger gedachtenisse niet heerkommende, sal de Haavesate cum annexis ende vervolchlyken het geheele jus primogenitura veronderpandet en verhypothiseert blyven voor de gemelte 17000 guldens spruitende ter saake van de gementioneerde vercoffte goederen hiervoor gespecificeert, ende tot betaalinge van het jus primogeniture aan de oudste soon Hermen Hendrik Bentink geemploieert tot profyte van de geene, die als dan bevonden sal worden daartoe berechtiget te zijn, volgens maagscheidinge houwelyx voorwaarden ende testamenten daarvan synde.
Ende zyn meede voorwaarden, dat soo de oltste zoon Jur Adriaan Willem Bentinck ofte de bezitter des huises Brecklencamp naa doode van de Heer Bentinck syn vader de andere vaste goederen, soo niet gehooren tot den huijse Brecklencamp ende het jus primogeniture, ende op de suster ofte andere kinderen mochten bij veilinge ofte andersints komen, ende willen weer loos worden, het zij door koop, per mutatie ofte anders, dat in sulcken cas de besitter des huijses de naaste daartoe sal wesen, ende binnen jaar ende dag aan sich sal mogen brengen, tot onderhout van Naam ende Stam, mits daarvoor betalende aan syn suster ofte andere Erfgenamendaartoe berechtiget, soodanige penningen, als ieder parceel van de vaste goederen (etc.)
Aangaande de mobilien ende huisgerath is overkomen, dat bij het huijs sullen verblyven, het groote silverne lampet, de vergulde schale, het vergulde lampet, het beste damast taafel goedt ad sestien servetten ende een taafel laaken, gelyk ook die kerkelyke ornamenten Erflyk bij het huijs sullen verblyven, maar de dochter Fenna Elisabeth Bentinck sal voor haar hebben ende beholden het kleine silvern lampet poijer ende kam doos, borstel ende alles wat tot het nacht packet gehoorig, item de juweelen tot moeders lyf gehoorig, de groote silverne kan met Rixdalersbeset, kruijt doose ende een goed bedde met zyn toebehoor, als ze op een ander in menagie ofte tot trouwen koomt; noch sal sij daar en boven voor haar hebben haar saalige moeders kaste, alle verdere mobilien worden mits desen in compensatie ende betaalinge aan gedaan en overgelaten aan de heer Bentink ende Walbborgh van Appeldoorn, syne hoog Edele huijs vrouwe soo als deselve bij inventaris opgestelt (etc.)
(—) aldus gedaan op den huijse Brecklencamp den 12 Junii anno 1667
(getekend en gezegeld:)
Ger. Adolph Bentinck ter Brecklencamp
H. hendrick Bentinck als mombaer
Hendrik Jan van Appeltoern als daegsvriende
H.F. Bentinck
als mombar
J. van Halst (?) als getuige
J v Voorst als mombar
(?) v. Lingen (?) als getuige
Naschrift: Ingevolge (—) de surseance van tyd over het formeeren in ’t overneemen van staat en inventaris, als mede over die te doene Erfuitinge, bij de vaader ende de mombaren respective vergunt ende verleent in dato den 8 Junii (—) 1665, ende dat om verscheidene toevallen van oorloge, andere incidenten en beletselen voornaamlyk veroorsaakt, bij gemelte provisionale momber heeren deselve nevens andere bloedtverwanten ende vrienden ten fyne tot voltreckinge van ’t voorsr niet eerder als voor eenige daagen en op dato te samen hebben koomen konnen; soo is ‘t (etc.).
Gerard Adolph Bentinck in de tweede Münsterse oorlog
Verslag van het kabinetsberaad van 29 juni 1672 te Steenwijk
[De uitdrukking ‘kabinet’ werd door Wilhelm Kohl in Akten und Urkunden zur Aussenpolitik Christoph Bernhards von Galen gebruikt voor een bepaald soort overleg van de bisschop: ‘Der Ausdruck “Kabinett” wird am münsterischen Hof nicht gebraucht. Er entspricht aber am ehesten der Form, in der die Beratungen des Fürsten mit wechselnden Personenkreisen vor sich gingen. Die Sitzungen waren nicht identisch mit denen des Geheimen Rates oder an ein andere Behörde institutionell angebunden. Ständige Teilnehmer waren nur der Fürstbischof selbst und sein Geheimer Sekretär Heinrich Bruchhausen. Je nach Anlass und Gegenstand der Beratung nahmen daran Geheime Räte, Hofräte, Vertreter des Domkapitels oder der Landstände, Offiziere und für Gesandtschaften vorgesehene Persönlichkeiten teil.’ (Pag. VII noot 2)]
[Het verslag vermeldt dat ‘Benting’ wordt benoemd tot Stadhouder te Vollenhove en commandant van Blokzijl. In Akten und Urkunden zur Aussenpolitik Christoph Benrnhards van Galen geeft een voetnoot aan dat hiermee Hendrik Frederik Bentinck tot de Kemenade bedoeld is maar dat is niet correct: het betreft Gerard Adolph Bentinck (pag. 418 nr. 939 noot 8)]
Haben I. Hochf. Gn. überschlagen, was sie bey gegenwerttigen conjuncturen vorzunemmen.
Resolutio: Man hette sich Covorden zu bemechtigen. (—militaire maatregelen voor het vervolg van de oorlog tegen de Staten—). Statthalter zu Vollenhove soll Benting sein. Item commendant in Blockziel.
Verzoekschrift ingezetenen Blokzijl aan Gerard Adolph Bentinck
Geen datum, vermoedelijk augustus 1672.
Raet Akten 102
[Geen ondertekenaars]
Supplicatie aen den Wel Edel Geboren Heer
Mijn Heer Geraerd Adolph Bentinck zu Breckelcamp,
wegen sijne Hoogffürstlijcke Genade zu Münster und Corveij
Stadholder van Overijssel geheim Crijghs raet en Drost
des Landes Vollenhove en der Heerlijckheit Kuinder etc:
Hoogh Edel Geboren Heer etc.
Mijn Heer, Also wij Schipperen, Borgers, en Ingesetenen van Blockzijl Bij dese Conjuncture en gelegentheit van Tijt, tot dato veel hebben moeten Contribueren tot de Mijlijtie, als oock andere Borgerlijcke belastinghe, end als nogh doen, Welcke Borgerlijcke belastinghe alhier veel swaerder en groter sijn, als in andere naebuerlijcke Steden en Plaetsen, Oorsaecke selven dese Plaets geen Eigendom van landen oft Gronden, opkomsten oft Intraten (?) op genigerlei manier en heeft; soo dat alle nootwendige beswaernissen deses Plaets, (welcke bij dese tijts gelegentheijt voorvallen en groot sijn) van onse seer geringhe en Povere Burgerij moeten opgebragt werden, noch boven dien de Costen der Ingequartierde Mijlijtie, soo dat het voor ons langer onmogelijck is, al sulcke lasten te dragen, Oorsaeck sijnde de Stilstandt vande navigatie en Turff handelinge op hollandt, Aen welcke t’enemael onser fortuin en welvaren hanght, niet alleen hier voor de Schipperen, maer oock voor andere en mindere Borgerij, welcke sigh merendeels door het inworpen en laden des Turffs, moeten erneren en de mondt open houden; oock ge voelen en lijden groselijcke alle naer bij gelegene huisluiden Schaden en intresse, bij dese Stilstandt des Turffhandels; also die selve door het graven trecken, opbrengen en leveren, haer ’t enemael moeten door erneren. Doch sijne Hooghffürstl: Genade onser Genadighsten Heere, lijdet selfs hier bij grote Schaden en Intresse in de Tollen alhier over de Turff, Welcke bij aldien de Turff Vaert in Esse waer, des maendts wel ongeveerlijck konde op brengen, twe duisent Car: gl. Ende also wij met Commu nicatie en bewillinge van EE:HooghEdele, aen de magistraet van Amsterdam hebben gesz. (? geschreven?) over de vrije handelinghe des Turffs aldaer, En dat onse Schepen altoos moghten met Turff daer naer toe, En weder hier Pass: en Repasseren sonder enighe molestei, ’t Welcke naer onse Consentement en begeerte, van haer is toegestaen; Versoecken der halven dan aen U E:Hoogh Edele, (naer Consijderatie genomen te hebben op onsen Staet en Condijtie) dat wij een aenvanck moghten maken van onser Aller Ingesetenen behoudenisse, welck is aenvanck des Turff handels op Hollandt.
Versoeckende hier op, Van UE: Hoogh Edelen, In alder Ootmoedigheit etc:
Brief van Gerhard Sloet tot Oldenhof (Singraven) aan Gerard Adolph Bentinck
1672
Raet Akten 102
HoogEdel Geboren Gestrenge Heer
Heer tot den Brekkelenckamp
Oberst te voet onder zijn Furstlicke Genaden van Münster en Commendant in Bloxijl
Tot Bloxijl
Hoogh EdelGeboren Gestrenge Heer en Neeff!
Ick hebbe met blijtschap verstaen UHoog Edel Gestrenge als Overste Commendant in het Fort Bloxijll ware, daer geensins twijfele, of ons land van Vollenhove sal door UHE: goede Directie en Conduite seer groot geluk wedervaren, het is altoos voor de Officieren een grote troost gerekent geworden, te komen onder het beleit van Ingesetenen principaal van Qualittijt, aan welkers particuliere genegentheijt voor het gemeen als particulier niet met reden mag getwijfelt worden. So hebbe ick niet willen manqueren ten respecte van onse onderlinge altoos gecultiveerde Verwant’ en Vriendschap, of UHE komen wenschen bij desen alle contantement in die angenomene Charge, gans dienstig met enen recommanderende so vele mogelijck te verhoeden de ruine van die plaetse Bloxijl als mede die Stadt Vollenhove, neffens der Edelen Huisen so binnen als buiten Vollenhove, en int particulier ons huis den Oldenhoff genaemt, een langachtig huis staende tusschen Vollenhove en Genemuiden, en dat dog die Plantagie niet mag bedorven worden.
Monsieur Boortman Burgemeister van Bloxijl en met een Major ter plaetse heeft van mijn dienstig versogt UHoogEdel Gestrenge sijnenthalve mag begroeten, of UHEd.Gestr. die goetheit moge hebben, den selve te continueren, ick kan UHE. van sijne Trouw en Vigilantie wel versekeren. Indien dan sulx enigsins mogte konnen ick den selven tot UHE. discretie geerne gerecommendeert houden, waer an UHE. mijn soude verobligeren. Wij sijn nu onder enen Heren, so dat niet twijfele, of UHE. sal van die Persoon goede dienst genieten, ick sal mijn dan tot UHE. aangeborene Discretie vastelijk verlaten en verblijve naest recommendatie van onser aller dienst
HoogEdel Gestrenge Heer!
UHE ootmoedige Dienaer en geaffectioneerde Neeff G. Sloet
Opdracht Bernhard van Galen aan Gerard Adolph Bentinck
St. Ludgersburg, 11 juni 1673
SA Lingen Dep 3 Nr 190/24/25 en 26 –
[Niet in Kohl Akt]
[Met zegel vanChristoph Bernard van Galen]
Als Ihre Hochfürstl. Gnäd. zu Münster und Corveij – Unser gnädigsten herr Ihrem Drosten Benting die oberInspection über die arbeith zu Grambsberg anertrawet, und anbefehlen das in beijliggenden Designation benennter Manschaft am aufwelling des wassers (alles?) arbeithen solln; so hat Er Benting darahn zu sein, dass besagte manschaft sich beij ihr arbeith unfehlbar designirter maessen einfinde, (?) die beambten, unter deren Jurisdiction die etwas ermanglende Manschaft gesessen ist, dafür angesehen, und Ihre Hochfurstl. Gnäd. vorsechhet darab zu solchen endt von Zeit zur Zeit gehorsahmt berichtet, Ihne Drosten Benting darinnen auch von niemandten unter einigerleij praetext einige Einkerrung gegehen, sondern diejenige, welche sich (beschadigd —tehen) (?) solten, benennet, und darüber der gebühr nach betraeget werden sollen.
Urkundt — und Secrets; –: St. Ludgersburg D.
11. Junij 1673
Christoff Bernhardt
Designation Der muer Gramsbergen Commadirter Manschafft
| Aussahe Twente | // 500// |
| Sallandt | // 400// |
| Bentheimb | // 300// |
| Lingen | // 300// |
| Rheine | // 150// |
| Hortmar | // 300// |
| Ahauss | // 200// |
| Meppen und Wiedtmarschen | // 75// |
| Borckelohe und Diepenheimb | // 125// |
| ——– | |
| (beschadigd)0// | (= 2.350) |
Specificatie van door Gerard Adolph Bentinck voor bisschop Van Galen gemaakte kosten
Raet Akten 102
[Geen datering. Gerard Adolph vermeldt het in dienst hebben van een schrijver in juni, juli en augustus. Hij claimt 21 maanden toegezegde vaste vergoeding. De specificatie moet na augustus 1672 zijn geschreven, op zijn vroegst moet hij dus december 1670/januari 1671 in betaalde dienst zijn gekomen. Vermoedelijk ook niet veel later, want hij declareert niets na augustus 1672. De specificatie zal dus omstreeks begin september 1672 zijn geschreven.]
Specificatio Meiner ausgegebenen Geldenen zu Ihre Hochfürstle. Sonder Dienst:
| 1672 im Junio | Mitt Einbringen der Guardnizoun in Deswoll, Hasselt, Deswartzenslauss, Bloxijll Unt Künreschantz: | Rthlr | stbe. |
| ausgaben | 13- | 10- | |
| Nacher Covorden in die belagerung auf Ihre gnädigsten befehl ausgaben | 10- | 20- | |
| Etzlichen Mahl nacher Zwoll, Hasselt, Stein,, wick mit Monsieur Hofeslag undt anderen | 13- | 36- | |
| Secrete Kundtschaft nacher Friesslandt | 9- | 40- | |
| Zweij Schmede zu Hasselt verdienet dir fassung laut Quittung | 11- | 32- | |
| In Julio | Auff Gnädigst Order vor Gröningen müssen kommen auff dir rechn ausgaben | 14- | 10- |
| Den Patribus Societatis )* zu Hasselt undt Kuinre jeden zu Zwoll ein nötiges nöwes Kleidt kaufft | 27- | 20- | |
| Im Junio, Julio undt Augusto zu Ihren Hochfürstlichen Gnaden | |||
| Dienst einen Schreibern haben | 30- | – | |
| Auff Gnädigsten Schriftlichen Order zu Bloxijll hundert fünfzig Tonnen Salz von einen Manisten gekaufft undt nacher Couvorden undt Gröningen ge,, schicket ad 312 Rthler. Darauff bezahlt | 120- | – | |
| Muss noch bezahlen | 192- | – | |
| Krafft Ihre Hochfürstlichen Gnaden Handt undt Siegell mir versprochen. Monatlich fünfzig reichsthaler macht in ein undt Zwantzich Monathen 1050 Rthlr Diesen letzten Post stellen in Gnädigsten Discretion Ihre Hochfürstlichen Gnaden in consideration aller geleisteten trauen Diensten, principal in die blockuade voor Covorden, allwaar ich proprius sumptibus )**, mit einen schreibern ohne tractament muss unterhalten | |||
| )* Patribus Societatis de priesters van de gemeenschap, Paters Jezuïten )** proprius sumptibus op eigen kosten | |||
Over de Breckelenkampse goederen in de 18e eeuw (1)
Van het huwelijk van Riquin Ignatius Bentinck tot de aflossing van het pandrecht
Huwelijksakte Riquin Ignatius Bentinck en Anna von Westerholt (gedeeltelijk)
20 september 1712
Raet Akten 98
Ehe Pacten zwischen
den HoogWohlgeboren Herren Riquin Ignatius von Bentinck an einer
und die HochWohlgeborn Freulein Anna Maria von Westerholt zu Haselunne zur anderen Zeite in dato 20 september 1712.
Zur ehren Gottes unterhaltung guhter freundschaft und fortsetzung der familien ist heut dato Schwischen den Hochwohlgeborenen Herren Riquin Ignatius von Bentinck, jungster Sohn von den Hause Breckelcamp als Breutigam und Hochzeiter an einer die auch Hoogwohlgeborene freulein Anna Maria von Westerholt zu Haselünne als freule Braut und Hochzeiterin zur anderen Seite mit vorwiesen asistence und approbition der beydenseits unterschribenen elteren und verwanten, eine Chrislliche Heijrath, und daruber folgende ehepacta einhellich durch einen bundigen Contract unter den Lebenden unwirderrecklich und verbindlich gemachet.
Erstlich sollen und wollen vorgesagte Beyde contrahenten die anstehende Heyrath zu erst nach Christlicher und Kirchlicher ordnung volzihen und solenniren lassen
Zweitens. Soll und wil obgemelter H: Breutigamb seine freulin Brauth in Donationum propter nuptias anbringen die Hoog adeliche Hovesath Breckelcamp in Twente und gericht Otmerschen gelegen, mit allen ab- und dependentien als in specie das haus Hooft, garten, holdgewas, Jagt fischereijen und alle da zu gehorige Guhteren und Erben.
Drittens wollen des mehrgemelte Herren Brautigambs Herrn Vater und Frau Mutter, so dan der eltester alles hier an bis hie hin gehabtes recht aus sonderlichen ursachen und Consideration mit allen revenuen vortheil und beschwer auf ihn Herren Brautigam, jedoch gegen standsmäsig reservirter alimentation, welche sie beij und mit dieses den kunftigen ehleuten auf den Hause Breckelcamp vorlieb nehmen wollen ubergeben, cediren und transportieren wie selbige dan hie mitt und kraft dieses ubergeben cediren, transportieren auch wurklig abtrehten
Viertens soll und will Herr Breutigam seine freulein brauth zur Morgen gab da neben hiemitt geben und ein handigen tausend Reichstaler in Hollandischen bahren geld.
Funftes. Soll und will mehr wohlge meltes freulein Brauth ihren lieben Herren Breutigamb zum Brautschatz zu und einbringen an Marck geldz zweij tausend Reichstaler, jedoch dergestalten, das die selbe nirgendz anderst zu verwendet werden sollen als zur ablohsung deren eltesten dieser mehr gemeldten adlichen guhte aufliegende schulden.
Sehstens (sic). Sollen die hierdurch abloesende briefschaften auf die freulein Brauth cediert und dehn selben zu ihrer sicherheit wurklig zum verwahr ausgelifert werden
Siebtens soll das andere der freulein brauth zugehöriges guht zu ihrer freijen Disposition und administration dergestalten sein, und verbleiben das sie damit nach guhtfinden, den hause und guht aufliegende Schulden einloesen oder die abgetheilte und sonst versitzte erbe wieder redimiren das einloesende sich cediren lassen und die briefe dagegen zu sich nehmen konne.
8tens Sollen aus diesen kunftigen ehe Kinder gezihtet werden so sol dem eltesten Sohn hernegst das Haus und Guht wan er sich standmässich verheyrathen wird, und denen guhteren genuchsam vorzu stehen capable sein wird, gelassen werden Jehdoch soll selbiger schuldig sein, denen anderen schwesteren und bruderen nach proportion dehren guteren so viel heraus zu geben, als die näheste anverwanten solches fur billich agten werden; (etc.)
(Getekend)
| Anna Maria von Westerholt Bey ermangelung meiner ver- wanten haben diese unter stehende beeyde Herren von Ben- tinck auff begeeren von mich stat meiner verwanten dieses mit untersschrieben und gesiegelt A.M. v Westerholt | Riquin Ignatius von Bentinck A:W: Bentinck zu Breckelkamp Vater des Brautigams E A: Bentinck (Everhard Adrian) E H: Bentinck zu Langewische (Everhard Herman) |
Overeenkomst Jacob van Wassenaer met erfgenamen van Ernst van Rhede van Amerongen
Deventer, 30 maart 1714
Raet Akten 98
Also wijlen de Hoog Welgeb. Heere Ernst Baron van Rheede van Amerongen tot den Perkelaer, uit kragte van voorige Vestenisse of Rentverkopinge van den 13de September 1684. erhouden Consent van de Leenvrouw van den 29 Majus 1703. mitsgaders gemaakt Contract van den 2de Septbr 1707. en beleninge van den 4. Dito maands en jaars, in Verwin hebbe gekregen en aan sig gebragt het huis Brekkelenkamp, met d’annexe en in de Vestenisbrief gespecificeerde landerien en goederen, d’Heere Adrian Wilhelm Bentink tot den Brekkelenkamp, en desselvs Gemalinne Vrouw Anna Hadewig van Ense, Samen of besonder, hebbende toebehoort, an ’t Hooch Ade en Graaflijke Stift Vreeden leenhorig, en in de Twente bij ootmarsum gelegen. So is t, dat de kinderen en Erfgenamen van wijlen d’Heere Rheede voornoemt, an d’heere Doctor Ernst Wilhelm Wiedenbrugge, als speciale procuratie en last hebbende en sig sterk makende voor sijne Excellentie d’Hooch Gebr. Heere JacobGrave van Wassenaar Banner heer van Wassenaar, Vrijheer tot Lage, Heere van Obdam etc etc etc desselvs kinderen en Erfgenamen, wel en wettelik hebben verkoft, en overgelaten het voorse ingewonnene en an sig gebragte huis Breckelenkamp, met d’annexe en in de Vestenis brief gespecificeerde landerien en goederen; Sodanig als der verkoperen Heere Vader salr ’t selve huis en annexe landerien en goederen in verwin gekregen en den 4 septembr 1707. te leen ontfangen hebbe; gelijk wedersijds gedaan word in en vermids desen, op volgende Conditien en voorwaarden.
Dat dese verkopinge en overlatinge geschied per aversionem of voets stoot. Dat sijne Hoochgemelte Excellentie, als koper, voor koop penningen, an handen van de verkoperen, binnen de Stad Deventer, kost, kommer, en arrest vrij zal betalen de Summa van twaalf duisend en vijf hondert guldens, van twintig Strs. het Stuk, vrijgeld; En zulks in drie gelijke termijnen. Te weten het eerste Derde part op aanstaan e Majus deses jaars, het tweede op Majus 1715. en het derde op Majus 1716. alles met den interest van dien tegens vier van ’t hondert, van voorsr: Majus deses jaars af, tot de effective voldoening toe. Dat daar en boven d’Heere Koper tot sijnen laste zal nemen den vijftigsten penning en andere onraad en onkosten deser verkopinge, sonder kortinge, uitgenomen de nieuwe beleeninge, so op de Heeren verkoperen op ‘t nieuw moet geschieden. Dat d’Heere Koper, uit kragte van dese koop en overlatinge, het voorsn: huis en annexe landerien en goederen op aanstaan de Majus deses jaars sal mogen ankleven, antasten en tot zijn schoonsten gebruiken, genietende mede alle huiren, vrugten en opkomsten van dien, so na die tijd sullen komen te verschijnen.Ende dat de Heeren Verkoperen, bij betalinge van het laatste termijn voor den Leenheer, ten behoeve, van sijne Hoochgem: Excellentie, desselfs Erven en nakomelingen, behoorlijke refutatie, ende, na nature des goeds, Landsedelijke Cessie, transport en overdragt sullen hebben te doen. Alles onder afstand van alle tegenstrijdende exceptien en beneficien, verband als na rechten, en submissie van alle Heeren Hoven en Gerigten, specialik van het WelEd: Hof van Gelderland en ’t Hooch Ad: Drosten Gerigte van Twente. Van de uitwerkinge van desen allen sig genoegsaam houdende onderrigtet. Sonder arg of list en in waarheidskennis zijn hier van twee alleensluidende Contracten opgericht en wedersijds getekent.
Deventer den 30 maart Een Duisent Seven hondert en Veertien
/:get:/
S:T van Reede uit Speciale Commissie van Sijne Exce: den Heer Graaf van Wassenaar
A:W: Schimmelpenninck
Ernest Wilhelm Wiedenbrugh van der Oije
Dr I:W.v.d. Merwede
G.A. van Rhede gen: van der Merwede
Wolt. Ten Brink als getuigen
Over de Breckelenkampse goederen in de 18e eeuw (2)
De erfeniskwestie en de bezittingen van de familie Bentinck
Lijst van goederen en inventaris opgesteld door Anna Maria Bentinck geb. Van Westerholt
29 juni 1767
Raet Akten 100
Staat en Inventaris der goederen zo zig die bij het overlijden van den Hoog wel Geboren Heere Riquijn Ignatius Baron van Bentink hebben bevonden in het Sterffhuijs op den Breklenkamp.
Cap: 1
Van de vaste goederen
| Horig aan de Abdissin van Vreden | 1. Het huijs en de Havezaat Breklenkamp met die daar toe gehoorende landerijen regt en geregtigheden aangekogt van den Heere Graaff van Wassenaar Heer van Lage voor twaalf duijsend guldens. |
| Allodiaal | 2. De Woninge van Huijsken aangekogt voor 600 guld. |
| Leenhorig aan den Graaf van Benthem | 3.4.5.&6. Nijhof, Warsing, Alberink en Gosink in Breklenkamp aangekogt voor 7300 guld:. boven en behalven den 50.sten penn: & andere onkosten |
| No: 3. bezwaart met een uijtgank aan ’t huijs Lage van 6. schepel Rogge ’s Jaarlijks | 3. Nijhoff doet aan pacht Rogge ……………………………………12. mudde Boekweijte ………………………………6. schep: Gerste ……………………………………6. schep: een PagtZwijn a 5. guld: Drie Voedr torf 2. paar Hoends: een wegge a 15 st: twee ganze |
| 4. Warsink Jaarlijks aan pagt Rogge ……………………………………12.½. mudde Haver ……………………………………14. mudde Boekweijte ……………………………..1. mudde 2. schep: 3. voedertorf 2. paar hoends: 2. ganzen 1. gl: (onleesbaar) | |
| 5. Alberink Vulgo Werners bouwt op de garve, dus daar van geen juijsten staat op te maken geeft huijs en gaarden huur 30. guld: voor een wegge 10. stuijvers 2. voedertorf 2. paar hoenders 2. ganzen | |
| Bezwaart met een uijtgank aan ’t huijs Lage van 18. schep: Rogge op Petri te betalen | 6. Gosink Vulgo Engbers bouwt op de garve geeft jaarlijks van ‘huijs en gaarden als ook van de beijde maten 45. guldens Voor 1. guld: 10 stuijvers vlass 2 voedertorf 2. paar hoenders 2. ganze |
| 7.8.9.10.&11. de Erven Stokkink Lubbering en Rering halfscheijd, als mede de beijde sloptiendens van Bossink en Leferink aangekogt buijten andere onkosten voor 8000. guldens | |
| no: 7 is allodiaal | 7. ’t Erve Stokkink doet jaarlijks aan pagt 135 guld. en zes hoenders |
| no: 8 leenhorig aan den Graaf van Benthem en bezwaart met een uijtgank van 18. schep: Rogge | 8. ’t Erve Rerink geeft jaarlijks 85. guld: |
| no: 9 leenhorig aan ‘t huijs Putten | 9. Lubberink geeft jaarlijks in gelde 122. guld: |
| no: 10 en 11 allodiaal | 10. Den Slop en Bloet Tiende van Bossink doet op Petri 3 ½. mudde Rogge 3 ½. mudde Gerste |
| 11. Leferink geeft op Petri Sloptiende 3 mudde Rogge bloet tiende (onleesbaar) voor 3. guld: (onleesbaar) | |
Cap. 2
Van de mobilia en inninge des Huijzes
Van ‘t Zilverwerk
Een zilveren koffijkanne
Een grote silvere vergulde Pokaal met een dekzel
Twee zilveren kandelaars met snuijter en bak
Een silveren kop met een dekzel onder en boven met 3. cnopen
Nog een nap of kop met een deksel.
Nog een kleijner kopje sonder deksel
Een credens teller
Een mostert potjen
Een gote met een kleijne voorlegger
Twee confituur lepeltjes en twee forchetten
Tien lepels en zes messen
Een silveren poederdoze}
Een silveren cop } Dit heeft mevrouw van
Een silveren bestek } Bögelskamp mede genomen
Koper
Een brouwketel groot twee tonne
Een lankwerpige schenkketel
Een taarten panne
Nog eene kleijndere oude taarten panne
Twee Castrol pannen
Een kleijnen lankwerpigen ketel
Een ouden koperen pot
Een degel panne
Een poffertjespanne
Twee koperen blakers
Een schuijmer
Twee doorslagen een koperen en een blikken
Een beddepann
Een viseler
Een aker
Potten kleijn en groot
Twee halen en een keten
Twee brandroden
Twee braadspitten
Twee braadpannen
Een uurwerk om te gebruijken tot braden
Twee pannekoeken pannen
Twee koperen theeketels
Twee coffijkannen
IJser
Twee roosters
Een ijseren vuurheerd
Een staand haal om’t braadspit er in te leggen
Een ijseren gewigt of wigte
Tinn
Een soupen komme
Agt grote schotels
Agt asjetten of kleijne schotels
Drie dousijn tellers of borden
Nog twintig borden tot dagelijks gebruijk
Twee tinnen lampet schotels met twee kannen
Een tinnen theeketel
Ses nagtpotten
Twee tinnen mengels
Twee napjes
Een tinnen trekpot
Een tinnen voorlegger
Agtien lepels
Twee tinnen bakken
Twee schotels voor de dienstboden
Linnen
Drie oude damasten tafellakens
45. Damasten servetten
3. Handdoeken van damast
84. Servietten van allerhande zoort
12. Hand-doeken
16. Tafellakens
Nog 18. Servietten
12. paar Heeren beddelaken
10. paar beddelaken voor de Domestiquen
12. paar kussen toge
12. Tafellakens
10. Hand-doeken voor de Dienstboden
Verdere mobiele goederen
In de kantlijn: “Wijl. mevrouw van den Bogelscamp heeft het beste bedde van ’t huijs met al sijn toebehoor alsmede nog een bedde voor derselvers meijd met al sijn toebehoor benevens veele andere Zaken medegenomen na haar Stift”
In ’t Zalet
Twee brandroeden
Een plate agter den haard
op de schrijfkamer niets
op de blauwe kamer o
op de keukenkamer
Een groen saeijen ledekant met geele koorden
Een bedde met sijn toebehoor
Een spiegel met een zwarte ramen
Een tafel met een groene spreijde
Sess groene Trijpen stoelen
Een notebomen kaste
Op de Rode Camer
Een ledekant met rood behangsel en witte koorden
Een bedde met sijn toebehoor
Een kleerkaste
Een Tafel
Vier stoelen
Op de Knegtekamer
Een Bedstede
Een bedde met sijn toebehoor
Twee stoelen
Op ‘t agterste Kamertjen
Een bedde met sijn toebehoor
In ‘t Eetsalet
Een buffet met allerhande glasen
Een groot spiegel met vergulde ramen
Een schenktafel
Nog een tafel
Een Horologie
Een kacheloven
Sess stoelen
In de slaapkamer
Een groen saaijen ledekant met groene koorden
Een bedde met sijn toebehoor
Ses stoelen
Twee kasten van eijken hout
Een Comptoirtjen
Een tafel met een groene spreijde
Op de meijdenkamer
Een ledekant met groen behangen
Nog een met wit behangen
Twee bedden met sijn toebehoor
3. stoelen een pakkiste
Op de andere meijdenkamer
Een bedde met sijn toebehoor
Op het Torentjen
Een bedde met sijn toebehoor
In de poortkamer
Een bedde met sijn toebehoor
Bestialen
Twee paarden
Eenjarig en Veulen
Vijff melkebeeste
Drie sterken
Twee kalver
Een koetse
Een Jagtwagen
Een boeren wage, ploeg en toebehoor
Vier paarde getuijgen
Axe-bijlen, vorken etc:
Brouwgereedschappen
Cap: 3
De Boekschulden sijn hier niet bij opgegeeven dog kunnen uijt de boeken selve so men ter examinatie pretenteert opgemaakt worden; gelijk men ook de losse schulden, waar voor geen obligatien aab de crediteuren gepasseert sijn hier op voor als nog niet kunnen stellen, alzo men die nog niet alle en seker kan nagaan.
Cap: 4
Van Obligatien ten laste van den Hoog Wel Geboren Heere voornt: so zig bij sijn overlijden er bevonden dog door Mevrouw desselfs Douairiere na sijn Hoog Wel Gebns: doot zijn afgelost:
| f6000.-.- f 800.-.- | No: 1. een Capitaal ten laste van den Hoog Wel Gebr: Heere Voornt: ten profijte van Joanna C: van Markel en Catharina ter Borg Wede: vander Wijk groot zes duijsend guldens Intereste honderd guldens door Mevrouw de Wede: afgelost den 28. August: 1751. |
| f4000.-.- | No: 2. een Capitaal als voren ten profijte van Aleijda van Dorsten Wede: Willem Cramer groot vier duijsent guldens, door Mevrouw de Wede: afgelost den 26. November 1751. |
| f2000.-.- f200.-.- | No: 3. een Capitaal als voren ten profijte van van Laar groot twee duijsent guldens Intereste oft rente twee hondert guldens afgelost den 28. October: 1752. |
| f1200.-.- | No: 4. een Capitaal als voren ten profijte van (AverEss) en Gerh: Christof: Stulen groot twaalf hondert guldens afgelost den 13. August: 1737 |
| f4000.-.- f400.-.- | No: 5. nog een Capitaal van vier duijsent guldens met de verlopene rente ad vier hondert guldens ten profijte van de Heer Gerhard Hubert gerestitueerd den 17. Julij 1741. |
| f7350.-.- | No: 6. Die door Mevrouw de Wede: betaalde kooppenn: van de 4 Erven in Breklencamp, Nijhof, Warssink, Albrink, en Gosink, aan H:Helmig bedr: zeven duijsent drie hondert en vijftig gulden. |
| f500.-.- | No: 7. een Capitaal van vijff hondert guldens, ten profijte van Gerrit Stokke als voorschr: betaalt. |
| f4320.-.- | No: 8. Een Capitaal groot vier duijsent guldens, ten profijte van de Hr: Joan Henr: Stulen met twee jaren intereste betaalt 2 Ocbr: 1751 |
| f200.-.- | No: 9. Een Capitaal groot 200 guld: ten profijte van Stavermann betaalt als voren den 2. Maij 1752. |
| f800.-.- | No: 10. Een Capitaal ten profijte van den Heer van Sande te Amsterdam betaalt ter summa van Agt hondert guldens |
| f1600.-.- | No: 11. Een Capitaal ten profijte van de Erven van den Pastoor Oostermann tot Holten groot agt hondert Rijxdaalds: Markgeld betaalt en afgelost den 20. Decem: 1745. |
| f271.-.- | No: 12. Een Capitaal ten profijte van den Coopm: Budde te Deventer groot twee hondert een en zeventig guldens betaalt als voren. |
| f3000.-.- | No: 13. Een nog verschuldigt Capitaal aan Christiaan Nieuwenhuijs groot drie duijsent guldens. |
| f3000.-.- | No: 14. Nog een dito Capitaal groot drie duijsent guldens aan Gerrit Joan Nieuwenhuijs verschuldigt. |
| f800.-.- | No: 15. Een Capitaal groot vier hondert Rijxdaalders Markgeld verschuldigt aan Juffrouw Elmerink tot Reijne. |
| ——– | |
| Zegge in Summa: | |
| f40441.-.- | Veertig duijsent vier hondert Een en veertig guld: |
| Aldus ter goeder trouwe en na het beste weten van mij ondergetekende opgemaakt, zonder willens of wetens ijets verswegen of verkeert gesteld te hebben en zo namaals mogte bevonden worden, eenige goederen te zijn g’omitteerd of anders als behoorde gesteld, reserveert sij inventarisante zig wel expresselik dezelve te mogen corrigeren ofte verminderenals na behoren, daar van wel uijtdrukkelik protesterende; | |
| Anna Maria verwittibte von Bentinck geboren von Westerholt |
Testament van Anna Maria Bentinck geb. Van Westerholt
27 juni 1770
Raet Akten 98/RARO folio 126 t/m 129
Ik ondergetekende Anna Maria Baronesse van Westerholt, Douairière van wijlen de Hoogwelgeb. Gestr. Heere Rieqijn Ignatius Bentinck tot Brecklenkamp (—etc.—) verklare tot mijne Erfgenamen te nomineren en te institueren (—etc.—) mijn soon Otto Maximiliaan Bentink, Capitain; voorts mijn soon Herman Otto Bentink Lieutenant, ten dienste van het Hoogstift Münster; wijders mijne dogter Anna Maria Bentinck, Chanoinesse Religieuse in het Hoogadelyke Clooster Herzebrock, en eindelijk de kinderen van wijlen mijne dogter Juliana Wilhelmina Bentink bij den Hoogwelgeb. Gestr. Heer van Raett tot Bögelskamp in egte verwekt in haar moeders plaatse; alles dan nog volgende gestalte, en op de verdelinge, welke ik na rijpe overweginge van de geschapenheid des boedels hebbe vastgesteld, hierna volgende:
Dat namelijk mijn soon de Lieutenant Herman Otto Bentinck, voor zyne Erffportie uit de nalatenschap van mij Testatrice, en van sijn wijlen Heer vader te zamen genomen, zal trekken, en genieten, in gelde de somma van Negen Duijsend Caroli Guldens, door mijn oudste soon, als hierna vermeld, uit den vaderlijken, en moederlijken boedel uit te keeren, en boven dien alle mijne goederen te Haselünne in het Hoogstift Münster gelegen.
Dat insgelijks de kinderen van mijn wijlen dogter Jul. Wilh. Bentinck tot Bögelskamp, als nu de plaatse van haare moeder vervangende, voor haare Erffportie uit de nalatenschap van mij Testatrice en van mijn wijlen EheHeer te zamen genomen, zullen trekken, en genieten de somma van Negenduijsend Caroli Guldens; mede door mijn oudste soon, als hierna vermeld, uit den vaderlijken en moederlijken boedel uit te keeren, boven en behalven de kosten, aangewend tot bekominge van de Prebende voor gemelde mijne wijlen dogter; waartegens dan egter dese mijne kindskinderen, of de Heer de Raett tot Bögelskamp in haren name mede zal afstaan van sodane pretentie, als deselve namens sijne kinderen wegens sekere voorgewende donatie door mijne vrouw moeder saliger zullende zijn gedaan, koomt te maken.
Dat wijders mijne dogter Anna Maria Bentink, ofschoon alhier met den honorablen titul van Erfgename benoemd, sig nogtans sal moeten tevrede houden met sodane jaarlijksche somme, als bij de acte van den 11 Sept. 1753, waarbij Haar Hwgeb. met mijn consent van haare vaderlijke so wel als moederlijke Erffpositie ten behoeve van mijn oudste soon heeft afstand gedaan, en welke acte in volle waarde sal blyven, staat uitgedrukt.
Dat voorts mijn oudste soon O.M. Bentinck, de geheele so wel vaderlijke als moederlijke nalatenschap, roerende en onroerende goederen, inboedel des Huijses, actien, en crediten, leenroerige en allodiale, niets uitgesondert, van wat aart of nature deselve ook wesen mogen, eigenlijk en erffelijk, zal hebben, houden, en bezitten sonder inspieringe van iemand, mits alleen in gelde uitkeerende aan mijne verdere kinderen, en kindskinderen, als hiervorens gemeld.
En verklare ik eindelijk, dat in val onvermoedelijk een of ander van mijne kinderen, of kindskinderen, of iemand haar persoon of personen representerende, met dese mijne dispositie en verdelinge, die ik bij desen, in voegen voorschr. so over mijne eigene nalatenschap, als over die van mijn EheHeer saliger komen te maken, niet mogte tevreden zijn, of deselve in ’t minste mogte komen te querelleren, de sodanige alsdan alleen zal, of zullen geinstituerd zijn in de legitime portie, aan deselve na stricten regten competerende, gelijk ik deselve in dien val met den titel van Erfgenaam instituere bij desen. Zullende al het overige van mijne nalatenschap en in specie sodane goederen, penningen, en effecten, als mij na dode van mijn wijlen EheHeer zijn aangeëerft, en aanbestorven, aan mijn oudste soon meergemeld verblijven.
Eindelijk is mijn begeren dat, wanneer, ’t geen God verhoede, mijn oudste soon kwam te overlijden, sonder een soon na te laten, of wanneer sodanig soon sig niet wel mogte composteren, of niet in staat zijn, het Huijs en Havezathe Breklenkamp met de onderhorige goederen te bestieren, alsdan het selve sal vervallen op mijn tweede soon Harmen Otto Bentink, of desselfs wettige soon, alsdan in leven zijnde. (—etc.—)
Lijst van goederen en inventaris bij het overlijden van Anna Maria Bentinck geb. Van Westerholt
14 september 1772
Raet Akten 98
Staat en Inventaris der Goederen, zo en als sig die ten tijde van het overlijden van mijn wijlen vrouw moeder A:M: Baronesse van Westerholt Douairiere van wijlen de Hoog welgeb. Gestre Heer R.I. Baron van Bentink ten Sterfhuijs hebben bevonden.
Cap. 1
Van de vaste Goederen
1. het Huis en Havezate Breckelkamp met de daartoe gehorende Landerijen regt en geregtigheden
2. de woninge van Huijskens
3. de woninge van den Hovenier
4. de Erven Nijhof, Warssing, Albrink en Goossing gelegen in de Havezate Breckelkamp
NB. Zijn Leenhorig aan de Heere Graaf an Benthem, Goosing is daarbenevens beswaard met een uitgang aan den Huijse Lage groot vier mudde en twee schepel Rogge
Het Erve Nijhoff is beswaard met een uitgank van ses schepel Rogge
5. ’t Erve Stokking gelegen in Latteroppe
6. ’t Erve Scholte Lubbering ibid.
7. het Erve Rerink
NB. Is leenhorig aan de Grave van Bentheim ende bezwaard met een uitgank van 18 schep. Rogge
8. De Slop en bloet Tiende van het Erve Bossink te Latteroppe
9. De Slop en Bloet Tiende van het Erve Leferink ibid.
10. Haambergs plaatsjen
11. de woninge met den gaardens van Broekberend
12. Den Adelyken Hof toe Haselunne gelegen in het Ampt Meppen
zijnde deze
drie erven in
Munsterland gelegen.
13. het Erve Koene
14. het Erve Venneman
15. het Erve Roelofs jan
[Cap. 2 t/m Cap. 7 komt vrijwel geheel overeen met Cap. 2 (“Van de mobilia en inninge des Huijzes”) uit de Lijst van goederen en inventaris opgesteld door Anna Maria Bentinck geb. van Westerholt van 29 juni 1767. Ook de kanttekeningen m.b.t. tot de door ‘mevrouw van Bögelskamp’ meegenomen goederen zijn overgenomen. Alleen de schrijfwijze wijkt hier en daar af, het torenkamertje wordt hier ‘knegtekamer’ genoemd, de ‘bestialen’ zijn iets anders en de koets, wagens, ploeg, tuigen, tuin- en brouwgereedschap ontbreken.]
| Capittel 8. | ||
| Boedelspretensien | ||
| 1. Scholte Lubbering Debet | f 178.-.- | |
| 2. de nieuwe Scholten Lubbering | 50.-.- | |
| 3. Haamberg | 62.-.- | |
| 4. Hendk in Haambers bakhuis | 62.-.- | |
| 5. Huysken in Brecklenkamp | f 42.-.- | |
| 6. Vrylink wegens gehuurd Hooyland 4 jaaren | f 20.-.- | |
| 7. Een Obligatie ten profijte van ons staande in ’t Keulse Land groot Ses hondert vijf en Seventig Daler Keulsch geld | ||
| 8. Verders nog een pretentie zo wij nog op de westerholtse goederen hebben. | ||
| Capittel 9 | ||
| Boedels Schulden | ||
| 1. Aan Christiaan Nieuwenhuijs een Capitaal groot | f 3000.-.- | |
| resterende Interesten | 90.-.- | |
| 2. Aan Gerrit Frans Nieuwenhuis nu Kok een | ||
| Capitaal groot | f 3000.-.- | |
| resterende rente | 90.-.- | |
| 3. Aan Teissink een Capit ad | f 2000.-.- | |
| resterende rente | 50.-.- | |
| 4. Aan de Wede van Laer | 500.-.- | |
| resterende rente | 30.-.- | |
| 5. Aan de Hoogwelgeb. Mevrouw van Dumstorf | f 900 | Rijksdaler |
| markgeld | ||
| 6. Aan Do Meijlink | 700.-.- | |
| aan Intereste | 42.-.- | |
| 7. Aan fr Juffer Elmink tot Reijne een Capitaal van | 400 | Rijksd. markgeld |
| resterende Intereste | 35 | Rijksdaald |
| 8. Aan Gerrit Stokke | 300 | Guld |
| 9. Aan Aarnink in Tilligte | 150.-.- | |
| resterende rente | 2.10.- | |
| 10. Aan Hermen Werners | 100.-.- | |
| resterende rente | 2.10.- | |
| 11. Aan Jacobs Grete | f 200.-.- | |
| resterende renthen | 2.10.- | |
| Winkel en andere losse Schulden | ||
| 12. Aan Willem Cramer te Ootm. | f 150.-.- | |
| 13. Aan Hendk Cattenbelt | 17.5.8 | |
| 14. Aan de Wigger te Lattrop van geleverde winkelwaren | f 22.9.- | |
| 15. Aan de Smid | 16.-.- | |
| 16. Aan Herm Tydhof | 4.8.2 | |
| 17. Aan Teusse voor geleverde steenen en pannen | f 13.11.- | |
| 18. Aan de Jode voor geleverd vlees | 9.-.- | |
| 19. Aan Aarn van Almelo voor geleverd bier | 5.-.- | |
| 20. Aan de Wijnkoper Teusze | f 21.-.- | |
| 21. Aan de Schoenmaker te Lage | 18.-.- | |
| 22. Aan Antony Kip wegens de begraffenisse van | ||
| d’ oude Knegt Jurrien ter Hege, daarvan de | ||
| Rekeninge nog niet is ingekomen | ||
| 23. Aan de Wede van Laer van gelevde wharen | f 62.15.- | |
| 24. Aan de Heer Dr Metelerkamp te Zwolle | ||
| wegens gelevde Sement en Steenen | f 65.18.- | |
| voor Vragt | 13.10.- | |
| 25. Aan d’Heer Rahe van wegens verdient Salaris | 50.-.- | |
| 26. Aan de Heer Doctr Hubert wegens verdient Salaris | 113.-.- | |
| 27. Aan de Heer Doctr Slaterus van wegens verdient | ||
| Salaris | f 129.-.- | |
| 28. Aan Dr Dröghoorn wegens verdient salaris | ||
| dog meest verschot in Saken Ctra den HWGeb | ||
| Heere Baron de Raat tot Bögelskamp | f 191.11.- | |
| 29. Van de bediende Advocaten en Procureurs | ||
| in ’t Munsterland so mijn vrouw moeder Sal. | ||
| gebruijkt heeft hebbe nog niet haare Rekening | ||
| ontfangen dus kan alhier daarvan nog geen tantiem | ||
| worden gesteld wordende die daarom gereserveert | ||
| 30. Aan de Medicine Dr Hinderik | f 9.10.- | |
| 31. Aan den Apothecer van Wulften | f 2. 9.- | |
| resterend Dienstboden Loon | ||
| 32. Aan de Keukenmeid 8 jaar Loon | f 144.-.- | |
| 33. Aan de vee meijd | 36.-.- | |
| 34. Aan de meijd Gesther | 64.-.- | |
| 35. Aan Anton Lubberink | 66.10.- | |
| 36. Aan Gerrit Joan | 24.-.- | |
| 37. Aan Jacob Henderik | 36.-.- | |
| 38. Aan Trenne Nijhoff | 40.-.- | |
| 39. Aan Jenne Christens | 15.-.- |
Aldus bij mij ondergetekende ter goeder trouwe g’inventariseerd, sonder willens of wetens er iets opgeset of afgelaten te hebben, dat er op of af behoorde onder protest nogtans van Sig hierdoor omtrend het vaderlijke of moederlijke Goed, en daarover gedane Schikkingen niet te willen hebben geprejudiceert, en expresse reserve van desen ten allen tijde na bevindinge van zaken te kunnen suppleren of verminderen, so als sal behoren Actum de 14 September 1772
Getekend J.J. Slaterus
namens de (Juventarisant) (?)
Overeenkomst tussen Johann Caspar Joseph de Raet en Herman Otto Bentinck
12 februari 1778
Raet Akten 98
Bekennen und bezeugen wir endtsuntergeschribene auf heut in untergeschribenen dato ein freundlichen bruderlichen Vergleich und Maagscheidt über die Breckelkamper nachlassenschaft nach reiffen deliberation eingegangen und geschlossen zu haben, das nehmlich ich Johan Caspar Joseph freyher von Raeth nahmens meiner Sehligen gemahlin und kinder den competirenden antheil an sanbtlichen Breckelkampschen Gühteren Lehn und allodiael hiermit und krafft dieses abtrette und erblich cediere an mitcontrahenten Herman Otto Baron Bentinck, wohingegen obgemelter H.O. von Bentinck krafft dieses (…) obgemelter sehligen frauen von Bögelskamp fünf annoch lebenden Kinderen in beständigster forme rechtens cediret und abtrit den zu Haselunne in Münsterland belegenen adlichen Hoff mit denen dreij dazu gehörigen bauern Erben, so dan in baaren gelde die Somme von neun tausend gulden hollandisch, nebst früchten, und Zinsen ad dreij prosente, à die mortis unserer sehl. frauen Mutter gebohrene von Westerholt an zu rechnen, gleichwie solches laut Testament unserer Sehl. frauw Mutter an meergemelten Herm. Otto von Bentinck vermachet, freij von allen Schulden und beschweer, womit dan beijde Contrahentis bruderlich vergleichen und finaliter geschieden, allein beiderseits beij alienation sig jus retractionis vorbehaltende, alles beij adliche treue, ehr und gewissen sub hypothecabonorum. Actum Breckelkamp den 12 februarii 1778 und sind zu wahren urkund dessen hierab zwey einslautende reversalien ausgefertigt durch beijder Contrahenten eigenhandiges unterschrifft und (…) (…) bekräfftiget .
Joh. Caspar Joseph von Raeth H.O. Bentinck
Verklaring, toelichting op de overeenkomst tussen Johann Caspar Joseph de Raet en Herman Otto Bentinck van 12 februari 1778 na arbitrage
Breklenkamp, 10 maart 1778
Raet Akten nr. 98
[over de arbitrage waarvan in dit stuk sprake is, is geen andere informatie beschikbaar]
Post Script
Wan nuhn diesemnach zur Vermeidung weiterer umstände zur befriedigung unserer frauwen Schwiegerinen die obwaltende Streitigkeiten zur Decision und guhtlichen Vergleich an die Herren Doctorn Helmig und pastorn Wolferinck gestellet, so bleibt dieses contract unter uns Contrahenten ohnverbrüchlich nach buchstablichen einhalt festgestellet, und können die einvermeldete aufgeloffene pensiones aus dem der frauwen Schwiegerin von Bentinck gebohrene von Hövell competirenden antheil afsigniret werden, wie dan auch die Sissendorffsche pretension und proces kosten dahin gehören sollen.
Sigl. Breckelkamp den 10. Mertz 1778
J.C.J. von Raeth H.O. Bentinck
Brief van Johann Caspar Joseph de Raet aan ‘Compromissarissen’ over arbitragezaak tegen Herman Otto Bentinck
Geen datering, eind 18e eeuw
Raet Akten 96
Weledele Gestr Heeren,
Hooggeehrde Heeren Compromisarissen!
Bij mijne laetste handelinge en beantwoordinge op alle door mijn Zwager de Heer van Breckelenkamp en zijn Bedienden voorgebragte objectien en ongefundeerde Vitterijen hebbe eerbiedig berigt en onse maegscheidinge als de basis en compleete Rigter alles onser Verschillen woordelijk gealligeert waer toe mij kortheijts halven alsnog beroept, alleen om u onredelijkheijt van de Zissendorfse zaak duijdelijker te betoogen, hebbe aen den Italiaensen galanterie koopman Primavesi tot Münster mij geaddresseert, en Extract uijt zijn Boek verzogt, ’t welck ontfangen hebbende de vrijheid neeme hiernevens te presenteeren, waaruijt UWEd: Gestr deese historie sonneklaar kunnen tasten en voelen, hoe deeze koopman ter requisitie van den Hr v. Breckelenkamp aen zeekeren Lieut. Benning in ’t jaer 1780 verscheiden galantine waeren als goud horologie, zijde stoffen, Dames handschoe enz. heeft afgelevert, en daerop volgens laetstleeden overgegevene assignatie vor den Amptman van Zissendorf en Verwalter Rigter Stein tot Geistlingen boven Ceulen de gespecificeerde penningen ontfangen heeft, en hem nog f 18-4 stuver op rekening zetten dus van het Stift Zissendorf verder niets te pretendeeren was. 2de om den Cours van het mankgeld duijdelijk te betogen, geeft mij de voorzienigheid onse Zwolsche Courant in de hand, waer uijt UHEd.Gestr. zonder hasitatie kunnen leezen, dat een pistool of Louis d’or 5 Rijksdaalders of holland f.9-5. stuvers is, en de rijksdaalder 1 gulden 17 stuiv. hollands gelijk zulks reets voor 25 jaeren door Landsheerlijke wet in Münsterland gestatueerd, zo als alle wereld bekent, dierhalven vertrouwe zeer eerbiedig daer men deese Liedjes van Verlangen en openthoud der betaelinge reets over 20 jaeren nae de vrouw moeders dood gezongen heeft, dat UWEd. Gestr. deeze Zaak volgens derzelver bekende redelykheid en conscientie eindelijk eens finael zullen decideeren en ter executie brengen, die met alle agting en vertrouwen my teekene
UwEGestr Ootmoedige Dr.
Lijst goederenbezit van Herman Otto Bentinck
1799
SA Lingen DEP 3 nr. 190/ 1 t/m 16
Bossinck te Lattrop
Geeft bloedtienden
Corbolet Joan of Frans Joan
moet op Mey s’Jaars betaalen 30 guld. twee oude honders
Damhuis
Betaalt jaarelyks op Martini 35. gulden hollands
twee halve dagen gras majen en twee heele dagen rogge majen
Engbers Hendrick
het tweede deel van het Erve Gosink leen horig te Benthem
bewoont een nieuhuis door den hoogwelgeboren heer van
Bentinck gesette. betaalt op Mey voor het huure van
huis en gaarde 16 gulden.
Op Martini van de Woorde 2 mudde 23 gul.
van de Nieuwe Weide 9 guld.
van het hoyland in de ossenweide 11.g
Gosinck vulgo Engbers
het Erve leen horig te Benthem, is verdeelt geweest.
Jean de Wever bewoont het recht Erfhuis en moet s’jaars.
op May voor huis, gaarte en beide byleggende maaten
betaalen an geld 45 gulden twee oude hoender
in den (?) twee dage maier of 12 st.
op Martini van de Woorde 23 gulden.
Van Tenten Campjen een stuk 3 g. 10 st.
Van Maink Woord ein stuk ad 2 schepplen 6 g.
in de Rietmaate in huur een hoekjen 5 g.
Engbers Henderick vide Engbers
Geese in t’oude Nyhof
Betaalt jaarekycks op Martini 9 guld.
item op May 23 gulden
Heerspinck vulgo Huisken
het Erve onder de hovesate horende volgelyk met
ten Deele, leenhorig aan de Abdey te Vrede.
geeft s’jaars op Martini van huis en omliggende
landerien: 22 guld.
Bonet op de garte van 5 geeft 2 van alle syn onder-
hebbende land. Voor een Wege 10 st. 2 voeder torf
2 paar hoender, 2 jonge ganzen. span en hand diensten
na tyd en gelegenheid
Henderick vulgo Eyer Henderick
Henderick Oortman vide Oortman
Joan Harm en Nyhofs Backhuis
Betaalt jaarlyks op Martini 22 guld 10 st.
op May 33 gulden
Joan Henderick in de Vogel pool
betaalt op Martini de huure van een stuk land in de Nieuwe Weid 11 guld.
item de uitdrift voor reparatie van spiksfonder 3 guld.
Kieckhoed vide Joan Harm in Nijhofs Backhuis
Korf in de Rith
Gehuurt de Brandereye huis & voor de summe
van 200 gulden te betaalen op nieuwjaarsdag
Leverink
Geeft bloed tiende veraccordeert s’jaars op Lamberti voor 3g-10
ik segge drie gulden tien stuvers
Lopen Henderick
In de Nieuweid 3 schepple, betaalt s’jaars op
Martini 16 gul.
op Mainck Woorde 2 guld.
twee gansen
Max Sprickel
bewoont thans de hoveniers woning op hovesats grond en geniet
de huure in plaatse van onsen tegenwordigen hovenier en jager
Herm Sprickel
Daar boven nog gehuuret het hoeyland in de Ritemaate betaalt
daar voor s’jaars 7 gulden.
noch een stuke in Tenten Campgen 7 gulden.
en twee dagen aardeappels 10 st.
in de Ossenweide een stuk 7 9
Meulendick Damhuis
Nyhoff
in Breklencamp
Het Erve volgewaat dien volgen twee huurluide
en Backhuis, leen horig te Benthem
moet jaarelyks op Martini ingevolge laatste erfwinninge
van Garrit, Joan Nyhoff en Helena Leverink betaalen
Roge 12 Mende twente maat
Garste 6 scheppel
Boekweite 6 scheppel
Geld pagt 30 (?) gulden
een pagtswyn op Mey te betaalen of daar voor 10 guld.
eene wege of 15 st.
3 voeder torf
2 ganzen
4 oude hoenders
diensten te handen en spannen na tijd en gelegenheid
en discretie van den tydelyken goedsheer.
Oortman Henderick
in het oude Groote Veld
Gehuurt voor den tijd van thien jaaren het zaye
stuk lands langs het groote stuk voor ende aan het
stuk dat Max in huure heeft met de grau grond
tot an de leide als mede het stuk op de Nieuwe Weide
op Martini te betaalen in summa voor de Ossenweide
15 guld 10 st., voor de Nieuwe Weide 4 guld 5
Stockinck
Een allodial Erve betaalt s’jaars op Martini an geld 13
6 paar hoenders en dienste na discretie.
Warsinck Joan Arnold
Het Erve volgewaart leen horig te Benthem, betaalt jaarlyks
volgens Ervwinninge op Martini
Roge 12 ½ mudde Twenter maat
Haver 14 mudde
Boekweite 6 scheppel
twee gansen
vier hoender
eene wege of 12 ½ stuver.
Voor flas an geld of in natura 30 stuv.
Dienst te handen en te spanne na tijd en gelegenheid en discretie
van den tijdelyken goeds heer
Voor den groennewinkel 32 guld.
Wevers Joan vide Gosink vulgo Engbers
Weners Garret Jean anders Alberink
het Erve leen horig te Benthem betaalt jaarlyks
na het accord van den Erfbrief 12 Juli 1792 150 gulden.
De familie Zegers (1)
De kwestie Zegers
[in voorbereiding]
De familie Zegers (2)
2e helft van de 19e eeuw
Brief van Mw. J.H. Zegers-ten Haaff aan rentmeester Bitter
Lage, 14 augustus 1871
HAT 6129/7
Lage den 14 Augustus 1871.
Visscherije- Brecklenkamp
Mijn Heer!
Ongesteldheid is oorzaak, dat ik niet spoedigs aan onze afspraak heb kunnen voldoen. Ik heb mijne Dochter, Mw Backer van Leuven het antwoord van zijn Hoogwelgeborene, den Heer van Twickel aan u Ed opgedragen, bekend gemaakt. Ofschoon zij dankbaar de goede wil van zijne HWgeb. erkend, zo kan zij uit gratie, het aanbod van vijfentwintig gulden, niet aannemen. Wat hun niet toekomt, verlangd de famille Zegers niet en het schijnt dat Zijn Hoogwgeb niet nabehoren van alles onderricht is, en het geschrift zelf diende te lezen, dat mijn Egtgenoot zelf heeft geschreven. de autoriteiten met name noemd, als de Vrederechter (Garszen?) de burgemeester Penninc, en (griff–), en den advocaat bloemen. Met den Heer Mellinc hebben uitgemaakt, dat deze visserije aan het huis Breklenkamp behoord en altoos behoord heeft
(regel weggevallen)
geloven, ik kan daarbij, als bewijs nog aanvoeren dat mijn overleden Egtgenoot in het jaar 1844 de visserije heeft laten uitbaggeren en schoonmaken de menschen die dat gedaan hebben, zijn nog in leven, en zijn gezind zulks te betuigen. Ued moet dus zelf ook inzien, dat op die wijze het aanbod niet kan aangenomen worden. Wenscht Zijn HWgeb de Visscherije in questie tegen een billijke prijs over te nemen buiten gratie dan wenschen wij zulks te weten.
blijve met achting
Mijn Heer Uw Dienaresse Douairiere Mr J.H. Zegers ten Haaff
Notitie van Willem van Heeckeren van Kell aan rentmeester Brill
Voor 19 augustus 1871
HAT 6129/7
Antwoord aan Mw. Zegers op haar vraag van verkoop van het huis Lysenburg e.a. dat ik genegen schijn voor het huis met inbegrip van de daarom heen liggende grond, alsmede van den paardenmaat en het land op de beide Huttenkampen en het stukje weidegrond negen duizend gl. te geven, aan Mw. Z. overlatende de termijn van cessie en van betaling, alles in Pruiss. Courant.-
Vragen of er ook lasten op het huis staan.-
Ook laten blijken dat ik huizen een bezwaar vind en vermoedelijk ook het huis Liesenburg zoude sloopen.-
Brief Heloise Backer van Leuven aan Bitter rentmeester Lage
Neuenhaus, 1 juli 1885
HAT 6130/2
Bitter!
Zoo als wij afgesproken hebben, ben ik niet ongenegen Liesenburg te verkopen om mijn hoofd wat meer rust te geven, vooral thans daar ik zoo doof geworden ben geeft het mij te veel zorgen. Daarom zoude het mogelijk niet kwaad zijn dat ik daarover eens aan Uwen neef, de Rentmeester schreef of Mijnheer van Twickel soms genegen zoude zijn het van mij over te nemen, namelijk de zoogenaamde bloemtuin, het recht van de weg om boomen te beplanten, het bosquet, de Singel, de stal met de tuin, het kleine Huisje aan de straat, de 2 Huttenkampen en Huttenmaatje voor de somma van elfduizend gulden, f. 11,000 Hollands geld.zonder verdere onkosten voor de Verkoopster. Te aanvaarden 2 Novemb 1885 Hierop had ik gaarne half Julij een bepaald antwoord en reken ik op uwe bereidwilligheid.
Na groeten verblijf ik met achting
Wed. Backer van Leuven Zegers
Brief Heloise Backer van Leuven aan Bitter rentmeester Lage
Neuenhaus 2 juli 1885
HAT 6130/2
Bitter!
Wat het bouwland op Bonkenkamp aangaat met de 3 weilanden, spijt het mij niet te kunnen treden daar ik reeds eenige tijd geleden testamentair schikkingen daarover gemaakt heb.Doch bij Lage is nog Poortsmaatje hetgeen vrouw Seggers in hure heeft daar schijnen ook liefhebbers voor te zijn, ik heb daarover dikwijls navraag gehad.-
Na groeten, verblijf ik
Wed. Backer v. Leuven Zegers
Brief Heloise Backer van Leuven aan Bitter rentmeester Twickel
Neuenhaus 12 juli 1885
HAT 6130/2
Wel Edel Heer!
Uwe geéerde letteren heb ik gisteren ontvangen en wil U mijne opinie omtrent Liesenburg mededeelen. Zoals UEd waarschijnlijk wel bekend is, was er in het jaar 1871 questie van verkoop aan den Heer van Lage Zalieger en mijne overledene Moeder, waarvoor Z.H.W. Geb. toen negenduizend geboden heeft en daar was alleen onder begreepen, de 2 Huizen, de omliggende grond, doch niet het Hout van het bosquet en ook niet het kleine Huisje aan de straat. Maar wel de Paardemaat, met de twee Huttenkampen en het weiland dat er bij ligt. In geval UEd. er dus in belang van den Heer van Twickel nog over moest denken, dan kan ik het met hout van het bosuet niet minder geven dan tienduizend gulden Hollands geld te aanvaarden 15 November 1885. Dagelijks krijg ik aanzoek om het in gedeeltens te verkoopen, doch het liefst heb ik maar met één persoon te doen, en wanneer ik geen kans zie om iets meer rente te trekken, zoude het dwaas zijn in de tegen woordiege tijd zijn land te verkoopen. Zeer aangenaam zoude het mij intusschen zijn omniet later dan den 18 dezer een lettertje terug te ontvangen. doch ziet U er bepaald van af dan is geen antwoord noodig. Na mijne hartelijke groeten aan Uwe lieve Moeder verzocht t hebben, verblijf ik
met achting Uwe Dienstw. Dienaresse
Wed. Backer van Leuven Zegers
Brief Heloise Backer van Leuven aan Bitter rentmeester Lage
Neuenhaus, 12 februari 1888
HAT 6130/2
Heer Bitter!
Door de buitengewone onkosten die ik heb wil ik het snoeijen liever tot het volgend jaar uitstellen.-
Wat het verkopen van de Huttenkamp en Seggers maatje aanbetreft hang alleen af van de prijs die ik er voor maken kan, dus wanneer Gij lust tot aankopen hebt, wees dan zoo goed het mij te schrijven hoeven Gij niet besteden alle onkosten, stempelgelden enz. voor Uwe rekening.-
De heer Cramer heeft er reeds dikwijls aanzoek om gedaan, doch heb ik het afgeschreven want zoo als Gij wel weet heb ik bij den verkoop van Liesenburg geen seide gesponnen! buitendien hoor ik niet tot die gelukskinderen die er zoo veel op kunnen winnen.-
Na groeten met alle achting
Wed. Backer van Leuven Zegers
De Paardemaat hoort er ook bij die had ik vergeten
B.v.L.
Brief Heloise Backer van Leuven aan Bitter rentmeester Lage
Neuenhaus, 28 april 1888
HAT 6130/2
Heer Bitter!
Vooreerst mijnen hartelijken dank voor de kievitseijeren die mij heerlijk gesmaakt hebben want het was nog wat nieuws voor mij! Wat nu het verkopen van het land aangaat heb ik van afgezien omdat ik er te weinig rente van maken kan want wil ik het secuur beleggen kan ik maar 4 percent maken. Indien ik er jaarlijks f 180 van trekken konde, zoude ik er eerder toe besluiten, doch zooals ik U vroeger reeds schreef behoor ik niet tot die gelukskinderen. Het zal dus voor mij maar het beste zijn om het oude spreekwoord te voegen: Houdt wat je hebt krijgen is de kunst! Na mijne hartelijke groeten ook aan Uwe familie verzocht te hebben, teeken ik mij
met alle achting
Wed. Backer van Leuven Zegers
Aantekening onder de brief vermoedelijk van Bitter (Lage):
Zo het mij toeschijnt doet Mevr. Backer het niet minder weg dan voor fl 4,000. Cramer heeft haar reeds 4 keer geschreven om het land
Rond de verkoop van 1902
Brief koopman J. Verbrugge aan van Heeckeren
‘s-Gravenhage, 20 augustus 1900
HAT 6549
den HooggebHeer Baron v Heeckeren van Twickel bij Delden
Baron,
Deze dient te melden dat ik het landgoed Brecklenkamp in handen heb om te verkoopen; daar uw landgoederen er aan grenzen vernam ik gaarne of UEG. van mijne tusschenkomst gebruik wilt maken indien UEG. zin had ’t te koopen; zullende alsdan in Uw belang werkzaam zijn. De aangewezen weg is alsdan dat ik zonder naam te noemen een bod kan doen. Daar kans bestaat dat de eigenaren met Uwen rentmeester te Lagen bekend zijn verzoek ik U beleefd mijn schrijven of UEdG er gebruik van maakt of niet als vertrouwelijk te willen beschouwen. Ik ben Koopman en bezit goede vaste eigendommen; mijn bankier is Scheurleer Zn.; notaris Mr vanden Bergh van Ockenburg, bij wien UEdG omtrent mijn persoon inlichting kunt verkrijgen, zoo mede bij Mr D v Houten allen Alhier.
Grootte is 185 HA, 11 boerderijen met wei bouw en woeste grond, bruto opbrengst f 1600= gevraagd wordt als koopprijs f 65000= zonder verbinding
In afwachting met alle hoogachting
UEdGeb. dev dienaar J. J. Verbrugge
52 Noordeinde
Brief B. Bitter te Lage aan W.J. Bitter rentmeester Twickel
24 september 1900
HAT 6549
Waarde Neef!
Een tijdlang geleden kwam mij de werkbaas van Zegers tegen en zijde mij dat Breckelenkamp en Lage tezamen waren geschat op fl. 66000. De huizen van Zegers zijn goed in orde die zijn vast alle op nieuw op getimmert. De eigenaaren zijn thans Mevrouw van Andel en de Wed Backer van Leuven De huur van de Pachters had ik van de winter alles op gespoord. Het adres van de familie Zegers is Mevrouw van Andel Zoutmanstraad No.4. den Haag. Hopende dat de Rentmeester van den Huize Twickel het mag kopen dan werd men van niews nog weer jong. Den Heer van het Zinggraven was er voor een tijdlang ook te kijken
Ontvangt tezamen onze hartelijke groeten van Uw neef B. Bitter
Brief Mevr. M. van Andel Backer van Leuven aan W.J. Bitter
11 maart 1901
HAT 6549
Weledele Heer!
Naar aanleiding van een bod dezer dagen ontvangen voor de bezittingen te Breckelenkamp van wijlen mijne moeder mevrouw de Wed. Backer van Leuven geb. Zegers neem ik de vrijheid u met een enkel woord te schrijven. met het oog op de belangrijke eigendommen die de HoogEdelGeb. Heer Baron van Heeckerenvan Twickel in die streek bezit wilde ik niet nalaten U hiermede in kennis te stellen. Mocht de HoogEdelGeb. Her Baron van Heeckeren van Twickel soms reflecteeren op de bezittingen van wijlen mijne moeder te Breckelenkamp en desverkiezende ook op die te Lage, Haaksbergen en Delden, dan zullen wij vooralsnog geen onderhandelingen aanknoopen met anderen. Ik moet er echter attent op maken dat de erven alleen tot verkoop genegen zijn tegen een zeer goeden prijs.
In afwachting van eenig antwoord Met alle achting
Mevr. M. van Andel Backer van Leuven
Zoutmanstraat te ‘s Gravenhage
Brief Mevr. M. van Andel Backer van Leuven aan W.J. Bitter
9 april 1901
HAT 6549
Weledele Heer!
Uw schrijven kwam in mijn bezit en is deze dienende u te melden dat ik in Mei eene zamenkomst heb met mijne mede erven; ik zal dan de zaak met hen bespreken en hoop U daarna nader te berichten. In dien tusschentijd hebt U misschien gelegenheid de HoogEdelGeb: Heer Baron al vast over de bewuste zaak te polsen. Mocht dan blijken dat Z.H.EdelGeb. hoegenaamd geen idee heeft zijn bezit te Brecklenkamp te vergrooten gelieve het mij dan te melden want dan is verdere correspondentie overbodig
Met alle achting
Mevrouw v. Andel Backer v. Leuven
Brief Mevr. M. van Andel Backer van Leuven aan Bitter
24 maart 1901
HAT 6549
Geachte Heer!
Wegens geschillen tusschen de erven, moet ik U tot mijn spijt meêdelen dat er van een onderhandsche verkoop van onze bezittingen in Brecklenkamp en Lage niets komen kan.
Met alle achting
Mevrouw van Andel Backer van Leuven
Brief J.B. van Blanken (Beugelskamp) vermoedelijk aan W.J. Bitter
13 juli 1901
HAT 6549
Onder Stipte Geheimhouding onder ons beiden
Geachte Vriend.
Ik heb een brief gekregen van Mevrouw van Andel Backer van Leuven. Dat zij hare goederen in Augustus te Brekkelenkamp en Haaksbergen gelegen, wil verkoopen. Daar Cris de zoon van mij, niets van ons beiden weet, en er ook voor haar in werken wil, van de verkoop. Zoo het nu zijn mocht, dat hij U eens schrijft, of bij U komt, wil dan oppassen, dat hij niets van ons beiden merkt met hem er over te schrijven. Zoo U het binnen kort in de Couranten ziet en mij er eens over spreken wil, schrijft mij zulks dan maar.
Na vriendelijke groeten
Aen U Mevrouw en bij U Broer.
U Vriend in haast J.B. van Blanken
Brief M.D.G. Brink, predikant te Lage aan van Heeckeren
10 september 1901
HAT 6549
[Vanaf 2e alinea. In het eerste gedeelte van de brief spreekt Brink zijn ongerustheid uit over een kerkelijke kwestie waardoor de vroegere verbinding tussen Twickel en Lage verstoord is. Hij hoopt dat die weer kan worden hersteld].
Hoogwelgeboren Heer!
(…)
Dat juist thans weer gespannen verhouding tusschen beide moet heerschen, bedroeft mij te meer, omdat ik er niet aan twijfel, dat UHWG. anders gewis de liggende goederen van Zegers te Brecklenkamp en Lage zouden koopen. Bij den eersten verkoop dier goederen hier in Lage is reeds een groot stuk van den “hüttenkamp” in roomsche handen gekomen; en Brecklenkamp wordt, naar wij vreezen, door de paters aan gekocht. Zoude het wat mogelijk zijn, dat UHWG. ons voor die minder gewenschte buurtschap bewaarden? Hadde ik het noodige geld te mijner beschikking, zoude ik niet aarzelen, om die heeren te (?), want hier in de buurt en in Nederland vooral zoeken de roomschen vooral door den aankoop van vaste goederen zich intenestelen.
Dat was het tweede, hetwelk ik UHWG. te schrijven mij veroorloof. Tot het laatste beweegt mij ook het medelijden met Berend Bitter, die reeds in den geest de roomschen hoort prevelen, wanneer hij naar Brecklenkamp moet. In Noorddeurninge, op de bezitting van het huis Sinkgraven is ook een klooster ontstaan; en daar ware hij voor eenige jaren geweest. “Achter de beezenbusscke zatten ze met eenen rozenkrans te bidden”, zeide hij vol verontwaardiging van de nonnen
Van het hoog bezoek, dat wij onlangs te Lage gehad hebben, zullen UHWG. door den Rentmeester hebben gehoord. Veel liever ware het ons, wanneer wij UHWG. zelve eerlang weder hier durfden zien.
In de hoop, dat wij in dit opzicht niet zullen worden teleurgesteld, verblijf ik,
beleefdelijk groetende Hoogwelgeboren Heer
UHWG. dev. dr. Brink, Predikant
Brief B. Bitter te Lage aan W.J. Bitter rentmeester Twickel
22 september 1901
HAT 6549
Waarde Neef!
Huize Breckelenkamp met omgeving kan jaarlijks opbrengen aan pacht fl 200 – De heidegronden in het Breckelenkampervelt is weinig onderscheid in word gebruikt voor schaapweide plaggenstig en Brandschadden. Om voor ons bossen aan te leggen is het te laag wij kunnen die percelen dan weer verhuren. No. 29. en. 30 grote Fleijer is verhuurd jaarlijks voor fl 30 No 31 jaarlijks fl 25 Alle percelen die in het veld verkogt zijn grenzen aan Twickel De percelen die in het veld verkogt, zijn spotgoedkoop daar kan nooit geen schade van komen maar ik zie in dat wij er geen stuk van krijgen dat binnenkort de Paters en de Nonnen in Breckelenkamp baas zijn. Het is jammer dat de Baron zoo weinig kooplust heeft. Zijn overleden vader kwam nooit in Lage of hij vroeg aan Do Sluiter komt Breckelenkamp nog niet koop. Ik mag naar Breckelenkamp thans niet meer heen gaan de huurders van Zegers komen mij op de weg na en zeggen laat het dog Uwen Heer kopen dan kon men dog wonen blijven. Het doed mij leed van die menschen waar zullen zij nu heen Mij dunkt dat Breckelenkamp goed koop is dat is dog geen prijs fl 43432.. In Laddorp is een Boerenplaats verkogt het Bunder tegen fl 1200-
Ontvangt Tezamen onze beste groeten van Uw Neef
Brief B. Bitter te Lage aan W.J. Bitter rentmeester Twickel
1 oktober 1901
HAT 6549
Waarde Neef!
Perceele 23,24 br. hebbe ik gekogt voor fl 2670. Kunt hier jaarlijks huur van hebben f 85. Het huisje No 39. hebt ik gekogt voor fl 180 doed aan huur jaarlijks fl 20
De hüttenkampen wil Do Brink wel houden als u er bezwaard in vind. Was het niet goed dat wij perceel 10- genoemd de ossenweide en 14 genoemd het Kwa kogten dat goedkoop is en ons zeer gelegen ligt aan Maatman en andere huurders ? In Breckelenkamp is het zeer treurig met de huurders van Zeegers zij staand huilen aan de wegen, waar zullen wij dog nu heen nu het den heer van Twickel niet koopt –
ontvangt tezamen onze beste groeten van uw neef
Brief B. Bitter te Lage aan W.J. Bitter rentmeester Twickel
4 october 1901
HAT 6549
Waarde Neef!
Perceele 14 gekogt voor fl 1505 Was het niet goeddat wij Huize Breckelenkamp met omgeving van den Heer v. Blanken bij Denekamp over namen. Het kan wel 4/0 op brengen daar is wel nog voor fl 1200 hout bij dat gekapt moet goed dat wij perceel worden (?) het Huis is wel fl 1500 waard voor afbraakt. De weilanden om het Huis kan men duur verhuuren en het land ook. Wat is Breckelenkamp dog goedkoop verkogt Wanneer U mijn voorstel goedkeurd wilt dan dadelijk aan v Blanken schrijven de heer Seisze v Breckelenkamp wil het gaarne kopen om daar een winkel opzetten
ontvangt tezamen onze groeten van uw neef
Brief C.M. van Blanken (Beugelskamp) aan W.J. Bitter te Delden
Denekamp, 5 oktober 1901
HAT 6549
Geachte Heer Bitter
Het huis te Breckelenkamp is aan mij op heden, voor den zeer lagen prijs van f 7900 plus de kosten. Er zijn op heden al vier liefhebbers op, en heb ik al kamp en Haaksbergen gelegen, wil verkoopen. een mooi bod gehad, maar ben noch niet genegen het daarvoor te doen. – Er staat noch voor f 3000 – hout op en hoort 11 H. 08 aren beste grond bij. – en er zit wel voor een kerkje Bentheimer steen aan het huis, buiten de andere steen –
Er komt de volgende week noch een Mijnheer om het huis te zien. – voor f 1000.- zuivere winst geef ik het U acht dagen in handen, en is het daarvoor noch spot goedkoop
Voor Uw. Heer is toch ook de naam noch wel aardig omdat Hij zoo vele goederen in Brecklenkamp heeft. –
Hoogachtend
Vriendelijk groetend
C.M. van Blanken
Bögelskamp
P.S.Wilt U zo vriendelijk zijn mij even omgaand te berichten of U het voor die prijs acht dagen in handen wilt houden. –